Mekânda kitsch kavramı: Moda ve enstalasyon - Kökcen, Sümeyye (Gebze Teknik Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2023)
Beden ve mekân arasındaki ilişki, çok katmanlı ve çok boyutlu bir örüntü ile kodlanmaktadır. Mekân, beden ile bütünsel bir ilişki kurmaktadır. Oluşan ilişki mekânın ürettiği temsilin, fiziksel mekândan ve mesafeden bağımsız olarak bedenle bir araya gelmesini sağlamaktadır. Bu durum bir etkileşim kurma olanağı sağlamaktadır. Mekân-beden diyalektiği; hatta kamusal mekânın performatif ergonomi yaklaşımı, modern mimarlığın idealize kurgusuyla ilişkilendirilebilmektedir. Tüketim ve eğlence yapılarını içeren bu kamusal mekânlar; lunaparklar, açık pazar yerleri, pavyonlar ve defile mekânları olarak örneklendirilebilmektedir. Gündelik yaşantımızda, kendiliğinden kurgulanan mekânsal etkileşim, insan ve çevre ilişkilerini de etkilemektedir. Hem kolektif hem de bireysel bedeni ve performatif ergonomi ilkelerini içinde barındıran 21. yy mekânları, özgürleşen çoğul eylemleri bir arada bulundurmaktadır. Bu mekânlar keskin sınırların eridiği uzamlar olarak tanımlanabilir. Beden ve mekân arasındaki analoji üzerine deneyimlenen sanatı ortaya koyarak "mekân-nesne-beden" ilişkisini araştırmak amaçlanmaktadır. Bu anlamda enstalasyon, sanat ve teori arasında yer alan bir pratik olarak; kültürel ve mimari çalışmaların merkezinde yer alan konuları sorgulamak, sorunsallaştırmak veya değerlendirmek için zemin oluşturmaktadır. Bu doğrultuda tez iki farklı perspektiften yürütülmektedir. Birinci perspektifte, mimarlık alanında faaliyet gösteren isimler ve markalar üzerinden moda ve mekân ilişkisini incelenirken, ikinci perspektifte moda alanında faaliyet gösteren tasarımcıların çalışmaları ele alınarak mekân ve beden ilişkisine odaklanılmaktadır. Kitsch, post modern söylemler ve enstalatif mekân tasarımları mekânın üretimi ve moda başlığı altında kategorize edilerek 2000 sonrası dönemi içine alan milenyum çağından örnekler üzerinden incelenmektedir. Bu bağlamda mekan ve enstalasyon fenomenolojik çağrışımlarıyla birlikte ele alınmakta ve kolektif bağlamda yorumlanmaktadır. Bu tezdeki enstalasyon ve defile örnekleri, tasarım süreçlerinde bedenin alternatif anlayışlarını ve davranışlarını keşfetmek için kullanılmaktadır.

The relationship between body and space is coded with a multi-layered and multidimensional pattern. Space contacts a holistic relationship with the body. This relationship enables to come together with the body and representation produced by the space, regardless of physical space and distance. This circumstance provides an opputunity to interact. Dialectic of body-space, even the performative ergonomic approch of public space, can be associated with the idealized setup of modern architucture. These public spaces, which include consuption and entertainment structures, can be exemplifield as parks, open market places, pavillions and fasion show venues. In our daily life, the spatial interaction that is constructed spontaneously also affects human and environmental relations. 21st century spaces that include both the collective and individual body and the principles of performative ergonomics combine liberating plural actions. These spaces can be defined as spaces where sharp boundaries melt. It is aimed to investigate the "space-object-body" relationship by revealing the experienced art on the analogy between body and space. In this sense, installation as a practice between art and theory creates a basis for questioning, problematizing or evaluating the issues that are at the center of cultural and architectural studies. In this direction, the thesis is carried out from two different perspectives. In the first perspective, while examining the relationship between fashion and space through the names and brands operating in the field of architecture, In the second perspective, the work of designers operating in the field of fashion is handled and the relationship between space and body is focused. Kitsch, post-modern discourses and installation space designs are analyzed by categorizing them under the title of production of space and fashion through examples from the millennium era, including the post-2000 period. In this context, space and installation are handled with their phenomenological connotations and interpreted in a collective context. The installation and fashion show examples in this thesis are used to explore alternative understandings and behaviors of the body in design processes.
The notion of kitsch for space: Fashion and installation
Keywords: Mimarlık; Architecture