Yapım şantiyesinde alçı levha kullanımı ve oluşan atıkların geri dönüşüm potansiyelinin araştırılması - Özdoğan, Haydar Aşkın (Gebze Teknik Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2020)
Alçı levhalar günümüzde dünyada ve Türkiye'deki yapım şantiyelerinde sıklıkla tercih edilen ürünler olma özelliğini arttırarak sürdürmektedir. Kullanılan alçı levhalardan artan kısımlar, kıymetli atık niteliği korunarak yönetilebilirse değerlendirilebilme potansiyeli yüksek hammaddeler olarak düşünülebilir. Dünya genelinde atık alçı levhaların geri dönüşümü ve üretimde kullanımına dair uygulamaların var olduğu ancak ülkemizde genellikle doğal kaynakların kullanıldığı söylenebilir. Bu çalışma literatürde yer alan araştırmalar ışığında İstanbul'da bir konut projesine ait yapım şantiyesindeki imalatlar sırasında oluşan atık alçı levhaların durumunu, miktarlarını ve yeniden kullanım/geri dönüşüm potansiyellerini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Çalışma yapım şantiyesindeki alçı levhalarla yapılan yapı elemanı imalatlarını, şantiye yöneticileri ile bu imalatları gerçekleştiren imalatçılarla yapılan anket sonuçlarını ve değerlendirmeleri içermektedir. Genel olarak imalat yerlerinde oluşan çeşitli türdeki atıklarla karıştırılmadan düzenli bir atık alçı levha toplama sistemi oluşturulma çabası olduğu gözlemlenmiştir. Ancak genel atık toplama alanlarında atık alçı levhaların da olduğu çeşitli türdeki atıkların karışık olarak depolandığı ve şantiyeden bertaraf alanlarına gönderildiği tespit edilmiştir. %100 geri dönüşümlü olan 8.450 m² atık alçı levhanın uygun bir atık toplama sistemi olmaması nedeniyle değerlendirilemediği belirlenmiştir. Bu nedenle yapım şantiyelerinde başarılı atık toplama sistemlerinin uygulanmasının oldukça önemli olduğunu söylemek mümkündür. Atık alçı levhaların yeniden kullanımını/geri dönüşümünü sağlayacak uygulamaların maddi ve hukuki teşviklerle desteklenmesi, atıkların değerlendirilmesi için gerekli eğitimlerin verilmesi ve konuyla ilgili yasal düzenlemelerin yapılması gerekmektedir. Yapılan anket sonuçları da durumu destekler niteliktedir. Bu çalışmayla yapım şantiyelerinde oluşan atık alçı levhaların değerlendirilmesinin önemi vurgulanarak yapılacak araştırma ve uygulamalara katkı sağlanacağı düşünülmektedir.

Plasterboards continue by increasing their quality of being frequently preferred materials in construction sites in the world and Turkey nowadays. If used plasterboards' remaining parts can be monitored by protecting waste's quality, they can be considered as the high potential raw materials. It can be said that there are applications relating to waste plasterboards' recycling across the world and its use in the production; however, in Turkey natural reserves are used commonly. Initially, this study has been conducted with aiming to search the waste plasterboards' condition, quantities and their recycling's potential during worksite's productions in a residential project in İstanbul. The study includes plasterboard products in worksites, survey's results and evaluations. It was observed that there is an effort to create a regular waste plasterboards collection system. However, it was detected that several wastes were stocked unclassified and they were sent to landfill areas from the worksite. It was pointed out that 8.450 m² waste plasterboards couldn't be evaluated. Therefore, it's likely to claim that conducting successful waste collecting systems are crucial in worksites. So that applications which are going to provide plasterboards' recycle are supported with the financial and legal encouragements, and wastes are evaluated, necessary trainings should be provided and the legislative regulations must be made. The survey's results also support this case. With this study, it's considered that emphasizing the evaluation's importance the waste plasterboards' formed in worksites contribute to prospective researches and applications.
Using of plasterboard on construction site and an investigation for the recycling potential of the generated wastes
Keywords: Mimarlık; Architecture; Alçı; Alçı Levha; Atık; Geri Dönüşüm; Yapım Şantiyesi; Gypsum; Plasterboard; Waste; Recycling; Construction Site