Periferal okta-amino ftalosiyanin sentezi - Tuncel, Sinem (Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2006)
Bu tez çalışması kapsamında, periferal oktaamino ftalosiyanin sentezlenmesi ve yapısının aydınlatılması amaçlanmıştır. Yapılan literatür araştırmasında ilgili bileşiğin sentez yönteminin bulunmaması, bu çalışmayı daha da cazip hale getirmektedir. Ftalosiyaninlerin birçok uygulama alanında çözücü/çözünen etkileşimi oldukça önemlidir. Özellikle aromatik amin bileşikleri çözücü/çözünen etkileşimleri göstermeye müsaittir. Aminlerin sübstitüsyonu ftalosiyaninlere ilginç özellikler getirebilir. Çünkü aromatik diaminler düşük baziklik ve protonasyon-deprotonasyon gibi özelliklerinden dolayı oldukça ilginç davranışlar gösterir. Bu ftalosiyanin bileşiklerinin sentezinde ticari olarak temin edilen ofenilendiamin başlangıç maddesi olarak kullanıldı. Bu madde tosillenip bromlandıktan sonra nitrilleme reaksiyonu ile 4,5-disiyano-N,N?-ditosil-ofenilendiamin bileşiği elde edildi. Ni(II) ftalosiyanin bileşiği için ise en iyi verim, metal tuzu ve kuvvetli baz (DBU) varlığında n-hekzanol içinde çözücünün kaynama noktası sıcaklığında siklotetramerizasyon reaksiyonu ile elde edildi. Sentezlenen bileşik kolon kromatografisi (silikajel) yöntemi ile saflaştırıldı. Elde Edilen bu ftalosiyanin bileşiği sülfürik asitte ısıtılarak tosillerin kopması sağlandı. Böylece okta amino ftalosiyanin bileşiği sentezlenmiş oldu. Bu bileşiklerin yapısı; elementel analiz, FT-IR ve UV-Vis. spektroskopisi, çeşitli NMR teknikleri ve kütle spektrumu incelemelerinden elde edilen veriler ile aydınlatıldı. Sentezlenen ftalosiyanin bileşiklerinin UV/Vis. spektrumlarında çözücü etkileri incelendi. Farklı çözücüler içinde alınan spektrumlarda bu bileşiklerin Q bantlarının yeri ve şiddeti değişti. Bütün bu spektroskopik değişimler çözücü-çözünen arasındaki etkileşimlerin sonucunda oluşmaktadır. Özellikle, çözücülerin bazikliğinden etkilenen hidrojen bağı ve NHTs ile NH2 birimlerinin deprotonasyonu, bu değişimlerde etkin rol oynamaktadır.

The aim of this study is to synthesize octa-amino Ni (II) phthalocyanine compound. According to our search, this molcule doesn?t exist in literature. In solution of pcs substituted groups can be effective with solute-solvent interactions such as hydrogen bonding, acid-base interactions. Substitution of amines brings promising properties to pcs. Because aromatic diamines have interesting behaviours such as less basisity and protonation-deprotonation properties. The commercially available o-phenylenediamine was employed as the starting material for the synthesis of the pcs. This was first tosylated then brominated and then converted into 4,5-dicyano-N,N?-ditosyl-o-phenylenediamine. The synthesis of metal-free pc from 4,5-dicyano-N,N?-ditosyl-o-phenylenediamine was accomplished through a dilithium pc intermediate followed by a proton-lithium exchange. In the synthesis of Ni(II) pc, the best yield was obtained by cyclotetramerization reaction in the presence of the metal salt and strong base (DBU) in n-hexanol at reflux temperature. Column chromatography with silica gel was employed to obtain the pure product from the reaction mixture. Detosylation of this molecule in sulfuric acid gave us octa amino (Ni) phthalocyanine. Compounds have been characterized by elemental analysis, IR and UV-Vis spectroscopy, different NMR techniques and mass spectra. The solvent effects on UV/Vis spectra of pcs have been investigated. Location and intensity of Q band changed in different solvents. All these spectral changes are a result of the intermolecular solute-solvent interactions. Especially, it is caused by the combination of hydrogen bonding and deprotonation of NHTs and NH2 units and it closely depends on the solvent basicity.
Synthesis of peripheral octa-amino phthalocyanine
Keywords: Kimya; Chemistry