The effects of artificial intelligence and robotics on working environment - Döven, Gözde (Gebze Teknik Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2025)
Bu çalışmanın amacı, Endustri 5.0'a yakın olduğumuz bu dönemde, ofis çalışanlarının robotları iş arkadaşları olarak kabul etmeye ne kadar hazır olduklarını belirlemektir. Ayrıca, robot geliştiricilere ve organizasyonlara robotları işe alma konusunda rehberlik sağlamak olacaktır. Çalışma, Birleşik Teknoloji Kabul ve Kullanım Teorisi (UTAUT) çerçevesini kullanarak, çalışma profesyonellerin ofis ortamlarında robotları nasıl kabul ettiklerini, bu çerçevenin bir uzantısı olarak algılanan sosyallik üzerine odaklanarak araştırmaktadır. Türkiye ve Birleşik Krallık'tan katılımcılar, robot benimsemedeki farklılıkları incelemek için çalışmaya katıldılar. Ofis ortamlarındaki çalışan profesyonellere odaklanan yapılandırılmış bir anket, veri toplamak için kullanıldı. Demografik bilgiler, robot kullanımı veya kullanma niyeti ve robot görünümüne yönelik tercihleri sordu. Bu verilerden iki çalışma türetilmiştir. Birinci çalışma, profesyoneller tarafından ofis ortamında robot iş arkadaşları tercihlerini analiz etti. İlk çalışmanın bulguları, Tekinsiz Vadi Teorisi'ni destekledi. İkinci çalışmada üç veri seti kullanılarak iki ülke arasında karşılaştırmalı bir yöntem kullanıldı. Verileri UTAUT çerçevesini kullanarak analiz etmek için Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi (PLS-SEM) kullanıldı. Sonuçlar, Performans Beklentisi, Çaba Beklentisi, Sosyal Etki ve Algılanan Sosyallik gibi faktörlerin robotları kullanma davranışsal niyetlerini etkileyen anahtar faktörler olduğunu göstermektedir. Bu çalışmanın sonuçlarına göre, robotlar gelecekte ofislerde çalışabilir ve organizasyonlarda insan-robot ortak çalışması, iş akışlarının yenilenmesine neden olabilir. Bulgular, sosyal olarak etkileşimli robotlar tasarlamak ve bunları çeşitli çalışma ortamlarında uygulamak için pratik rehberlik sağlamaktadır. Gelecek araştırmalar, kültürel odaklanmayı artırmayı ve robot kabulünü daha iyi anlamak için nitel yöntemler kullanmayı içerebilir.

This research aims to determine how prepared office professionals are to accept robots as co-workers and offer guidance to organisations and robot developers on promoting robot acceptance in the near future of the Industry 5.0 era. Using the framework of the Unified Theory of Acceptance and Use of Technology (UTAUT), the study explores how professionals accept robots in office environments, focusing on perceived sociability as an extension of this framework. Participants from Türkiye and the United Kingdom participated in the study to examine differences in robot adoption. A structured questionnaire, focused on working professionals in office settings, was used to gather data. It asked about demographics, robot usage or intention to use, and preferences for robot appearance. Two studies are derived from this data. Study one analysed robot co-worker preferences in the office environment by professionals. The results of this study verified the Theory of Uncanny Valley. In Study 2, a comparative method was used between the two countries, utilising three datasets. Partial Least Squares Structural Equation Modelling (PLS-SEM) was used to analyse the data using the UTAUT framework. The results show that Performance Expectancy, Effort Expectancy, Social Influence, and Perceived Sociability are key factors that influence Behavioural Intentions to use robots. According to the findings of this study, robots may be allowed to work in offices in the future, and human-robot co-working may lead to renewed workflows in organisations. The findings provide practical guidance for designing socially engaging robots and implementing them in various work environments. Future research directions include broadening the cultural focus and applying qualitative techniques to examine further elements that may enhance our understanding of robot acceptance.
Yapay zeka ve robotların çalışma ortamı üzerindeki etkileri
Keywords: İşletme; Business Administration