İklim değişikliğine bağlı deniz seviyesi yükselmesinin kıyı kırılganlık analizi: Bursa örneği - Buldu, Ramazan (Gebze Teknik Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2022)
Küresel nüfus artışı ile birlikte gelişen sanayi faaliyetleri, kaynak kullanımlarındaki artış, kentleşmenin yükselişi ve artan fosil yakıt tüketimi sonucunda atmosferde oluşan sera gazı emisyon etkilerine bağlı ısı artışları yaşandığı bilimsel araştırmalarla ortaya konmuştur. Küresel iklim değişikliğine bağlı yaşanan deniz seviyelerindeki yükselme, ülkelerin kıyı ekosistemlerini önemli ölçüde etkileyerek biyoçeşitlilik kaybına, habitatların yok olmasına ve sonuç olarak ekolojik dengenin bozulmasına yol açmaktadır. Ekonomik ve sosyal değer taşıyan kıyı alanı kaynakları, tüketime bağlı iklim değişikliği etkileriyle tehlike altındadır ve ancak güncel sürdürülebilirlik yaklaşımlarıyla ele alınabilir. Bu bağlamda kıyı alanlarının sürdürülebilir yönetiminin sağlanmasında mekânsal planlamanın yanı sıra kıyı ile etkileşim alanına özgü stratejik yaklaşımla hazırlanan Bütünleşik Kıyı Alanları Yönetimi (BKAY) de gereksinim duyulmaktadır. Bütünleşik Kıyı Alanları Planlaması (BKAP) yaklaşımı ile gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde iklim değişikliği adaptasyon stratejileri, eylem planları hazırlanmakta, ayrıca çeşitli protokol, sözleşme ve anlaşmalar yapılarak küresel iklim değişikliği sorununun büyük ölçüde önemsendiği görülmektedir. Bu çalışmada, geleceğe dair hazırlanmış deniz seviyesi yükselme senaryolarında yer alan deniz seviyesi değerleri Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS)'ne dayalı modelleme yöntemine aktarılarak, Bursa ili kıyı alanlarında oluşacak deniz seviyesi yükselmesine bağlı taşkın alanlarının mekânsal sonuçları hesaplanmıştır. Elde edilen verilerle Kıyı Kırılganlık Endeksi (CVI- Coastal Vulnerability Index) kullanılarak gelecekteki kırılganlık endeks düzeyi hesaplanarak çıkan sonuçlar ile Bursa ili BKAY Planı kararları ilişkili olarak ele alınmıştır. Modelleme yöntemiyle riskli alanlar ve risk faktörlerinin belirlenmesi bütünleşik kıyı alanı planlamalarında karar vericiler için yol gösterici niteliktedir. İklim değişikliğinin etkilerine karşı sürdürülebilir ve gerçekçi önlemler alınmasında bu çalışmadaki modelleme yöntemleri kullanılarak planlama stratejilerine dâhil edilmesi, yasal dayanaklarla güçlendirilmesi ve yönlendirici olması önerilmektedir

It has been demonstrated by scientific research that there is an increase in temperature due to the effects of greenhouse gas emissions in the atmosphere as a result of industrial activities developing with global population growth, increase in resource use, the rise of urbanization and increasing fossil fuel consumption. The rise in sea levels due to global climate change significantly affects coastal ecosystems of countries, leading to loss of biodiversity, destruction of habitats and, as a result, deterioration of ecological balance. Coastal area resources, which have economic and social value, are endangered by the effects of consumption-related climate change and can only be addressed with current sustainability approaches. In this context, in addition to spatial planning, Integrated Coastal Areas Management (ICZM), which is prepared with a strategic approach specific to the area of interaction with the coast, is also needed to ensure the sustainable management of coastal areas. With the Integrated Coastal Area Planning (ICAP) approach, climate change adaptation strategies and action plans are prepared in developed and developing countries. In this study, the spatial results of the flood areas due to sea level rise in the coastal areas of Bursa province were calculated by transferring the sea level values in the future sea level rise scenarios to the modeling method based on Geographic Information Systems (GIS). The results obtained by calculating the future fragility index level by using the Coastal Vulnerability Index (CVI) with the data obtained were discussed in relation to the Bursa province ICZM Plan decisions. Determination of risky areas and risk factors by modeling method is a guide for decision makers in integrated coastal area planning. In order to take sustainable and realistic measures against the effects of climate change, it is recommended to be included in planning strategies by using the modeling methods in this study, to be strengthened with legal bases and to be guiding.
Coastal vulnerability analysis of sea level rise due to climate change: Bursa case
Keywords: Şehircilik ve Bölge Planlama; Urban and Regional Planning