Geminal olmayan kiral fosfazen bileşiklerinin sentezi ve katalitik özelliklerinin incelemesi

Abstract

İnorganik hetero halkalı sistemler için önemli bir yere sahip olan siklofosfazenler, kolay sübstitüe edilebilmelerinden dolayı sentez reaksiyonlarında sıkça tercih edilen yapılar arasındadır. Siklofosfazenler, sübstitüe edilen yapıların özelliklerini de taşıyabildiklerinden dolayı farklı özelliklere sahip fosfazen türevlerini elde etmek mümkündür. Fosfazenler, azot atomu bulunduran gruplar ile sübstitüe edildiklerinde geçiş metalleri ile kolaylıkla koordinasyon bileşikleri verebilmelerinden dolayı çoğu uygulamalarda ligand olarak kullanılabilmektedir. Ayrıca, fosfazen bileşikleri, kiral merkez bulundurabilirler ya da kiral gruplarla sübstitüe edilerek yeni tip kiral türevler oluşturabilirler. Bu çalışmada, fozfazenlerin halkalı üyesi olan hekzaklorosiklotrifosfazen (N3P3Cl3) bileşiğinin çeşitli gruplarla sübstitüe edilerek kiral türevlerinin elde edilmesi ve katalitik aktivitelerinin incelenmesi amaçlandı. Bu amaç doğrultusunda kiral halkalı fosfazen bileşikleri elde edilip, elde edilen bu bileşikler rutenyum (II) p-cymen ile komplekleştirilerek oluşan yeni türevlerin asimetrik dönüşüm reaksiyonlarındaki katalitik özellikleri incelenmiştir.Cyclophosphazenes, which are very important position for inorganic heterocycle systems, are often preferred structures in the synthesis reaction because of their easily substitution. Phosphazene derivatives having different properties can be obtained since phosphazenes can also carry the properties of substituted structures. Phosphazene can be used as ligands in most applications because they can easily give coordination compounds with transition metals when substituted with groups containing nitrogen atoms. In addition, the phosphazene compounds may have a chiral center or may be substituted with chiral groups to form new types of chiral derivatives. In this study, the goal was to synthesis of chiral derivatives of by substituting hexachlorocyclotrifosphazene (N3P3Cl3) with various groups and to investigate their catalytic activities. For this purpose, chiral cyclic phosphazene compounds were obtained and these compounds were complexed with ruthenium (II) p-cymene and the catalytic properties of the new derivatives in asymmetric transformation reactions were investigated.