Aktif tasarım yaklaşımının eğitim yapıları üzerinden ele alınması

Abstract

Günümüzde fiziksel hareketsizlik nedeniyle ortaya çıkan sağlık sorunları dünya çapında tehlikeli boyutlara ulaşmıştır. Araştırmalar özellikle gelişmiş ülkelerde fiziksel aktivite yetersizliğine daha sık rastlandığını ortaya koymaktadır. Bu çalışma "modern bireyin karşı karşıya kaldığı hareketsizlikle bağlantılı sağlık sorunlarında, yapılı çevre tasarımından sorumlu bireyler olarak ne tür çözümler sunabiliriz?" sorusuyla ortaya çıkmış; bu doğrultuda çalışma kapsamında fiziksel hareketin, bireyin kentsel yapılı çevre içinde süregelen gündelik yaşam rutininin bir parçası haline getirilmesi için, yapılı çevre faktörlerinin yeniden düşünülmesini amaçlayan "aktif tasarım" yaklaşımı irdelenmiştir. Tez çalışmasında kent örüntüsü içinde ve yapı özelinde geliştirilebilecek aktif tasarım stratejileri ayrı ayrı ele alınmış; ülkenin bütününde yaratabileceği sinerji potansiyeli nedeniyle yaklaşım, eğitim yapılarında özelleştirilmiştir. Gelecekte bu alanda yapılacak her çalışma ve bu çalışmalardan elde edilecek önerilerin hayata geçirilme çabasıyla toplumdaki farkındalığın artması ve aktif tasarım çerçevesindeki stratejilerin tasarımda girdi olarak kabul görmesi umulmaktadır. Tez beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, çalışmanın amacı, kapsamı, yöntemi ve sınırlılıkları ortaya konmuştur. İkinci bölümde aktif tasarım stratejileri kent ve yapı başlıkları altında ayrı ayrı ele alınarak açıklanmıştır. Üçüncü bölümde yaklaşım eğitim yapıları bağlamında irdelenmiş ve belirlenen tasarım stratejileriyle "kontrol listesi" oluşturulmuştur. Seçilen uluslararası eğitim yapılarında aktif tasarım stratejileri incelenmiş ve "kontrol listesi" ile karşılaştırmalı bir değerlendirme yapılmıştır. Dördüncü bölümde İstanbul'da seçilen bir ortaokul "aktif tasarım kontrol listesi" ile analiz edilmiştir. Beşinci bölümde analiz sonucunda geliştirilen birtakım iyileştirme önerilerine yer verilmiştir.Nowadays, health problems caused by physical inactivity have reached dangerous levels. Researches especially indicate that physical inactivity is more likely to be seen in developed countries. This study has emerged with the question of: "As individuals responsible for design of built environment, what kind of solutions can we offer to health problems related to inactivity faced by modern individuals?" and -in this manner- within the scope of the study; "active design" approach, which aims having built environment factors re-thought in order to have the physical movement be a part of the daily routine -which on goes in built environment- of individuals, has been examined. Within the study, active design strategies which can be developed regarding "urban pattern" and "buildings" have been dealt with separately. Because of potential of creating a synergy nationwide, main approach to the manner has been specialized around educational buildings. In the future, it is hoped that, with every study focusing this field and with efforts to have suggestions obtained from this studies brought to life; awareness in the society would increase and strategies within the framework of active design will be accepted as an input in design process. The thesis consists of five parts. In "Introduction" part; aim, scope, method and limitations of the study has been presented. In second part, active design strategies have been dealt with and explained separately in manners of "urban design" and "building". In third part; main approach to the manner has been examined regarding the context of educational building and also in the same part a "check list" has been created with determined design strategies. Active design strategies of selected international educational buildings have been examined and evaluated comparatively with "checklist". In fourth part, a middle school in Istanbul has been evaluated with "active design checklist". In fifth part, some improvement suggestions developed as a result of the analysis are given.