Porsuk barajında su kalitesinin matematik modelle incelenmesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı Porsuk Barajı su kalitesinin özellikle ötrofikasyonaçısından incelenmesidir. Bu amaçla, Besi Maddesi modeli kullanılmıştır. Barajda sukalitesini etkileyen kirleticiler, yayılı ve noktasal olmak üzere iki farklı kaynaktangelmektedir. Modelden elde edilen sonuçların güvenilir olabilmesi için kirleticigirdilerinin doğru olarak belirlenmesi gerekmektedir. Noktasal kaynakalarölçülebildiği halde yayılı kaynaklardan gelen kirleticilerin ölçülebilmesi mümkündeğildir. Bilindiği gibi yayılı yüklerin taşınması genellikle yağış sularıylageçekleşmektedir. Bu nedenle yayılı kaynaklardan gelebilecek yüklerinhesaplanmasında bir su bütçesi modeli olan GROWA alt modeli kullanıldı.GROWA Modelinin giriş verilerinin hazırlanması aşamasında bir Coğrafi BilgiSistemi yazılımı olan Arc View® yazılımı kullanıldı. Verilerin hazırlanmasıaşamasının ardından model çalıştırıldı. Sonuçlar, havzanın evaporasyon, yüzeyselakış, ve yeraltı suyu beslemesi haritaları olarak elde edildi. Son olarak sonuçlar arazikullanım verileri ile karşılaştırılmalı olarak değerlendirildi.İkinci bölümde ise daha önce de benzer baraj göllerinin modellemeçalışmalarında da kullanılan Besi Maddesi modeli kullanıldı. Modelde kullanılanreaksiyon sabitleri değiştirilerek model için en uygun reaksiyon sabiti değeriaraştırıldı. Daha sonra gölün hacim değerleri değiştirilerek, hacim değişikliğininmodel sonuçlarına etkisi incelendi. Son olarak, elde edilen sonuçların birdeğerlendirilmesi yapıldı.

This study aims to analyze the water quality of the Porsuk Dam Lake in termsof eutrophication. For this purpose, Nutrient Model was used. Poluttants influencethe water quality of the dam lake originate from point and non point sources. Toderive reasonable results from a model, pollutantans come into a water resource mustbe defined correctly. As pollutants from point sources can be measured, non pointinputs of pollutants can not be measured. İt is well known that non point pollutantsare transported by runoff. For this reason, GROWA model, which is a water balancemodel, was used.Preparation of the input data of GROWA model was performed by using a GISsoftware Arc View 3.2®. After preparation of the data the model was run. Theresults of the model were produced as the maps of evaporation, total runoff andgroundwater recharge. After this, results were discussed comparing with land usedata of the basin.In the secand part of te study, Nutrient Model which has been used formodelling of the similar dam lakes was applied. The best reaction coefficients for themodel are investigated by changing the value of the coefficients. After this, effects ofvalue of volume on the model was determined. Finally, the results were discussed.