İstanbul'da kentsel katı atık yönetimi ve geri kazanım potansiyelinin belirlenmesi

Abstract

Tüm dünya'da sınırlı olan kaynaklar, gelişen teknoloji, nüfus artışı ile üretim ve tüketim alışkanlıkları nedeniyle tükenmektedir. Bununla beraber insanların neden olduğu katı atıklar çevre problemlerinin en önemlilerinden birini oluşturmaktadır. Bu çalışmada katı atık bertaraf metotları ve geri kazanım potansiyeli İstanbul örneği verilerek incelenmiştir. 2000 yılında İstanbul'da yapılan nüfus sayımına göre 10.018.735 kişi İstanbul'da yaşamaktadır. Gelişmiş sanayinin de etkisiyle göç alan İstanbul'un nüfusu gün geçtikçe artmaktadır. 1996 yılında oluşan katı atık miktarı 1.751.065 ton iken 2006 yılında 5.047.067 tona kadar yükselmiştir. Anadolu yakası'ndan toplanan katı atık miktarı toplam atığın %32'sini ve Avrupa yakası'ndan toplanan katı atık ise toplam atığın %68'ini oluşturmaktadır. Fakat oluşan atığın içinde sadece işe yaramaz atıklar değil geri dönüşülebilir atıklarda mevcuttur. Geri dönüşebilir atıkların oranı toplam atık oranının yaklaşık %32'sidir. Geri kazanım fayda maliyet analizi sonucunda sadece kâğıt, cam, plastik ve metallerin ekonomik değerinin 270 milyon YTL'den yüksek olduğu hesaplanmıştır. 1 ton atığın taşıma ve depolama maliyeti 20 YTL'den fazladır. Katı atık yönetim sisteminin başarısı geri kazanım oranının yüksekliği ve depolama sitemine giden atığın azaltılmasına bağlıdır. Depolama sahasına gereksiz bir şekilde taşınan organik atıklar kompost ve biyogaz üretmek için kullanılmalıdır. Katı atık yönetim maliyetlerinin 396 milyon YTL civarında olduğu göz önüne alındığında geri dönüşümün önemi daha iyi anlaşılacaktır. Bu bağlamda kaynakların optimum kullanımıyla ve atıkların yeniden işlenerek veya doğrudan kullanılarak daha az birincil kaynak tüketilmesi hedeflenmelidir.

The limited resources have been exhausting because of developed technology, growth of population and production and consumption gain all over the world. Nevertheless solid wastes, which humans being caused, is one of the main factors in environmental problem. In this study, methods of solid waste disposed, and recycling potential of the solid wastes were examined by giving İstanbul application. According to census of population in Istanbul in 2000 were 10.018.735 peoples. By the day Istanbul?s population has been increasing because of migration from the country side. It was calculated that solid wastes amount were 1.751.065 tons in 1996 and 5.047.067 tons in 2006. The solid wastes amount ,which were collected from Anotolian side, is %32 and in European side is % 68. However these solid wastes are not worthless wastes, they have been containing recycling wastes as well. It was found that the recyclable material was about % 32. Cost benefit analysis of recycling (glass, metal, plastic, paper) 270 YTL/ton economical value was calculated. The solid wastes transportation and sanitory landfill costs more than 20 YTL per ton. The important of recycling will be understood better when consider the facts of ?costs of solid waste management? about 396 million YTL in İstanbul in 2006. The achievement of system of solid waste management, depend on recycling rates and decreasing of solid wastes which were send to sanitary landfill. The organic wastes, which send to sanitary landfill needlessly, must be used in order to produce compost and biogas. In this context, optimum use of the sources aims to reuse or recycle of the wastes in order to consume less primary sources.