Yeni tip alkiltiya sübstitüe ftalosiyaninler

Abstract

Koordinasyon bileşiklerinden olan ftalosiyaninler ve metal kompleksleri, günümüz teknolojik ürünleri arasında önemli bir yer tutmaktadır. Ftalosiyaninlere, farklı sübstitüe grupların eklenmesi, kimyasal sensör, sıvı kristal, non-lineer optik ve fotodinamik terapi gibi uygulama alanları için gerekli fonksiyonlara sahip yeni malzemeler ve hatta nano malzeme üretimini sağlamaktadır. Bu çalışmada, tetra-periferal ve okta-periferal konumlarda sübstitüe olmuş yeni (hekzil tiya) ftalosiyanin bileşikleri sentezlendi. Sentezlenen bu yeni bileşiklerin yapılan elementel analiz, FT-IR, NMR, kütle spektroskopisi ve elektronik spektroskopi(Uv-vis) yöntemleri kullanılarak aydınlatıldı. Sıvı kristal olan bu bileşiklerin mezojenik özellikleri diferansiyel taramalı kalorimetri, polarize mikroskop ve X-ışınlan kırınımı çalışmaları ile aydınlatıldı. Bu incelemeler sonucunda okta ve tetra periferal olarak sübstitüe olmuş ftalosiyanin bileşiklerinin (7,8,9,10) oda sıcaklığında sıvı kristal olmadıkları 70 °C'nin üzerinde bu özelliğe sahip oldukları tespit edildi. Sentezlenen (9,10) ftalosiyanin bileşikleri beklenildiği gibi izomer karışımı olarak elde edildi. Ftalosiyanin türevleri aromatik nitrillerden çeşitli reaksiyon şartlarında elde edilirler. Çeşitli gruplarla sübstitüe olmuş dinitriller nükleofilik olmayan 1,8- diazabisiklo[5.4.0]undec-7-ene(DBU) veya l,5-dazabisiklo[4.3.0]non-5-ene(DBN) gibi bir baz varlığında 1-hegzanol içerisinde ftalosiyanin türevleri verirler. Bu ^nedenle, tetra ve okta-sübstitüe metalsiz ftalosiyanin türevleri 8 ve 10, dinitril bileşikleri 5 ve 6'nın n-hekzanol içerisinde kaynatılmasıyla elde edildi. Ayrıca dinitril bileşiklerinden (5 ve 6) susuz NiCl2 ve DBU varlığında 1-hegzanol içerisinde siklotetramerizasyon ile nikel(II)ftalosiyanin bileşikleri (7 ve 9) elde edildi Metalsiz ftalosiyanin bileşikleri (8 ve10) D2h simetrisinin sonucu olarak çift Q bandı absorpsiyonu verdi. Nikel ftalosiyaninler (7 ve 9) şiddetli tek Q bandı absopsiyonu gösterdiler.Koordinasyon bileşiklerinden olan ftalosiyaninler ve metal kompleksleri, günümüz teknolojik ürünleri arasında önemli bir yer tutmaktadır. Ftalosiyaninlere, farklı sübstitüe grupların eklenmesi, kimyasal sensör, sıvı kristal, non-lineer optik ve fotodinamik terapi gibi uygulama alanları için gerekli fonksiyonlara sahip yeni malzemeler ve hatta nano malzeme üretimini sağlamaktadır. Bu çalışmada, tetra-periferal ve okta-periferal konumlarda sübstitüe olmuş yeni (hekzil tiya) ftalosiyanin bileşikleri sentezlendi. Sentezlenen bu yeni bileşiklerin yapılan elementel analiz, FT-IR, NMR, kütle spektroskopisi ve elektronik spektroskopi(Uv-vis) yöntemleri kullanılarak aydınlatıldı. Sıvı kristal olan bu bileşiklerin mezojenik özellikleri diferansiyel taramalı kalorimetri, polarize mikroskop ve X-ışınlan kırınımı çalışmaları ile aydınlatıldı. Bu incelemeler sonucunda okta ve tetra periferal olarak sübstitüe olmuş ftalosiyanin bileşiklerinin (7,8,9,10) oda sıcaklığında sıvı kristal olmadıkları 70 °C'nin üzerinde bu özelliğe sahip oldukları tespit edildi. Sentezlenen (9,10) ftalosiyanin bileşikleri beklenildiği gibi izomer karışımı olarak elde edildi. Ftalosiyanin türevleri aromatik nitrillerden çeşitli reaksiyon şartlarında elde edilirler. Çeşitli gruplarla sübstitüe olmuş dinitriller nükleofilik olmayan 1,8- diazabisiklo[5.4.0]undec-7-ene(DBU) veya l,5-dazabisiklo[4.3.0]non-5-ene(DBN) gibi bir baz varlığında 1-hegzanol içerisinde ftalosiyanin türevleri verirler. Bu ^nedenle, tetra ve okta-sübstitüe metalsiz ftalosiyanin türevleri 8 ve 10, dinitril bileşikleri 5 ve 6'nın n-hekzanol içerisinde kaynatılmasıyla elde edildi. Ayrıca dinitril bileşiklerinden (5 ve 6) susuz NiCl2 ve DBU varlığında 1-hegzanol içerisinde siklotetramerizasyon ile nikel(II)ftalosiyanin bileşikleri (7 ve 9) elde edildi Metalsiz ftalosiyanin bileşikleri (8 ve10) D2h simetrisinin sonucu olarak çift Q bandı absorpsiyonu verdi. Nikel ftalosiyaninler (7 ve 9) şiddetli tek Q bandı absopsiyonu gösterdiler.