Tekirdağ ili Süleymanpaşa ilçesindeki tarihi çeşmelerin tespiti ve mimari koruma sorunlarına öneriler

Abstract

İnsanın yaşamını sürdürebilmesi için ihtiyaç duyduğu en önemli maddelerden biri sudur. Suyu kullanabilmek için ise birçok yapı inşa etmiştir. Zamanla gelişen kültür ve medeniyetlere paralel olarak su mimarisi de gelişme göstermiştir. Su mimarisinin en tanınmış örnekleri çeşmelerdir. Bununla birlikte çeşmeler inşa edildiği dönemin kültürel ve sosyal kimliğini de ortaya koymaktadır. Marmara Bölgesinin Trakya bölümünde yer alan Tekirdağ çeşitli medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır. Bu medeniyetlerin kültürlerini yansıtan mimari yapıları da bünyesinde barındırmaktadır. Bölgede özellikle Osmanlı zamanından kalma birçok çeşme örneği bulunmaktadır. Tekirdağ ilinde önemli restorasyon çalışmaları yapılmasına rağmen bölgedeki tarihi çeşmeler çevresel ve fiziksel faktörlerin yanı sıra yeterli koruma bilincine sahip olmayan kullanıcı ve uygulayıcıların tehdidi altındadır. Bu nedenle çalışma konusu olarak Tekirdağ ili merkez ilçesinde (Süleymanpaşa) bulunan tarihi çeşmeler seçilmiştir. Çalışma kapsamında Süleymanpaşa ilçesinde bulunan otuz üç (33) çeşmenin yirmi beş (25) tanesinin rölöve çizimleri yapılmıştır. Çeşmelerin mimari koruma sorunları tek tek incelenerek ele alınmıştır ve koruma önerileri sunulmuştur. Çalışmanın birinci bölümünde giriş kısmı yer almaktadır. Bu bölümde tezin amacı, katkısı ve yöntemi ifade edilmiştir. İkinci bölümde Süleymanpaşa ilçesinin coğrafi özellikleri, nüfusu ve ekonomisi, Tekirdağ ilinin tarihi anlatılmaktadır. Üçüncü bölümde Süleymanpaşa ilçesinde bulunan tarihi çeşmelerin mimari özellikleri, mimari koruma sorunları ele alınmıştır. Bu bölümde yirmi beş (25) çeşmenin rölöve çalışmaları yapılmıştır ve çeşmeler bulundukları konumlara göre gruplandırılarak incelenmiştir. Dördüncü bölümde ise mimari koruma sorunları yapısal ölçek ve kentsel ölçek olmak üzere iki başlık altında örneklendirilerek incelenmiştir. Sonuç bölümünde çeşmeler üzerinde yapılan tipoloji çalışmaları ve koruma sorunları özetlenmiştir. Kısa ve uzun vadede gerçekleştirilebilecek öneriler sunulmuştur.Water is one of the most important factors that people need to survive. For that reason, to utilize water human beings have built many structures. Water architecture has also shown a development besides with developing cultures and civilizations in course of time. Fountains are the most well-known samples of water architecture.In addition to this, fountains also present cultural and social identity of the period in which they were built. Hosting various civilizations, Tekirdağ,which is located in the Thrace part of the Marmara Region, also has architectural structures that reflect the cultures of these civilizations. There are a lotof samples of fountains in the region, especially from the Ottoman period. Even the region are under threat of environmental and physical factors as well as residents or users who do not have sufficient awareness of protection. Therefore, historical fountains located in the central district of Tekirdağ province (Süleymanpaşa) were chosen as the subject of the current study. Within the scope of this study, the survey drawings of twenty-five (25) out of the thirty-three (33) fountains in the district of Süleymanpaşa were accomplished. Each of the architectural preservation problems of the fountains was examined and invesigated particularly and conservation suggestions were presented. The introductory section is in the first part of the study. In this part the aim, utility and the method of the thesis were stated. In the second part, the geographical features of Süleymanpaşa district, its population and economy, and the history of Tekirdağ province were described. In the third part, the architectural features and preservation difficulties of the historical fountains in Süleymanpaşa district were worked out. In this section, survey study of twenty-five (25) fountains was performed and as being classified according to their locations, the fountains were studied. In part four, architectural preservation difficuities were analyzed by exemplifying them under two headings as structural scale and urban scale. In the epilogue, typology researches on the fountains and their conservation problems were summarized. Suggestions that can be carried out in the short or long term were put forward.