Hekzaklorosiklotrifosfazatrien ve pentaeritritol türevi fosfazen ile aminoalkollerin reaksiyonları

Abstract

Bu çalışmada öncelikle hekzaklorosiklotrifosfazatrien ile 3-amino,l- propanolün letrahidrofuran çözücüsü içinde N(C2H5)3 varlığında, oda sıcaklığında, gerçekleştirilen reaksiyonunda oluşan reaksiyon karışımına uygulanan ayırma ve saflaştırma işlemleri ile N^CUCOCHzCFhCFbNH) (I), N3P3CI2(OCH2CH2CH2NH)2 (II) ve cis-N3p3Cİ2(OCIİ2CH2CH2NH)2 (III) bileşikleri elde edildi. Hekzaklorosiklotrifosfazatrien ile N-meliletanolaminin tetrahidrofuranda (1:3) oranında, oda sıcaklığında gerçekleştirilen, reaksiyonundan uygulanan ayırma ve saflaştırma işlemleri sonucu N3P3Cİ4(OCH2CH2NMe) (IV), (1:6) oranında oda sıcaklığında, gerçekleştirilen reaksiyonundan ise, trans-N3P3Cl2(OCH2CH2NMe)2 (V) ve cis- N3P3Cİ2(OCH2CH2NMe)2 (VII) bileşikleri elde edildi. (I), (III) ve (IV) bileşiklerinin pentaeritritol ile değişik şartlarda reaksiyonları denendi, fakat hiçbir ürün izole edilemedi. Bunun üzerine hekzaklorosiklotrifosfazatrien ile pentaeritritol piridin varlığında diklormetanda 48 saat geri soğutucu allında ısıtılarak doğrudan etkileştirildi. Uygulanan ayırma ve saflaştırma işlemleri sonunda iki trimer halkasına spiro köprülü pentaeritritolün bağlandığı N3P3CI4 [(OCH2)2C(CH20)2] N3P3C14 (VII) bileşiği elde edildi. (VII) bileşiği ile 3-amino, 1-propanolün tetrahidrofuranda N(C2H5)3 varlığında, oda sıcaklığında, gerçekleştirilen reaksiyonundan uygulanan ayırma ve saflaştırma işlemleri sonucu iki ürün [(VII I), (IX)] elde edildi. (VII) bileşiği ile N-metilelanolaminin tetrahidrofuranda N(C2H5)3 varlığında, oda sıcaklığında, gerçekleştirilen reaksiyonundan uygulanan ayırma ve saflaştırma işlemleri sonucu (X) ürünü elde edildi. Sentezlenen bileşiklerin yapıları; elementel analiz, kütle, 31P ve 'H NMR ölçümlerinden elde edilen verilerle aydınlatıldı. (I), (II), (III), (IV), (V), (VI), (VII), (VIII) ve (IX) numaralı bileşiklerin yapılan X-ışınları difraktometresinden elde edilen verilerle de aydınlatıldı.

In this study first of all the reactions of hexachlorocyclotriphosphazatriene (trimer) with 3-amino-l-propanol were studied in tetrahydrofurane in the presence of triethylamine at room temperature. Seperation and purification methods were applied to the reactions mixtures and N3p3Cİ4(ÖCH2CH2CH2NH) (I), N3P3Cİ2(OCIİ2CIİ2CIİ2NII)2 (II), and cis-NjPsCbCOCIbCIhCIbNUk (III), were isolated. The reactions of hexachlorocyclotriphosphazatriene (trimer) with N- methylethanolamine were also studied in tetrahydrofurane at room temperature. Seperation and purification methods were applied to the reactions mixtures and N3P3Cİ4(OCH2Cl I2NMe) (IV), trans-N3P3Cl2(OCH2CH2NMe)2 (V), and cis- N3P3Cİ2(OCH2CH2NMe)2 (VI), were isolated. The reactions of (I), (III) and (IV) with pentaerythritol were studied, but no products were isolated. Therefore, the reaction of hexachlorocyclotriphosphazatriene (trimer) with pentaerythritol was studied with pyridine in dichloromethane and the reaction was boiled under reflux for 24 hours, seperation and purification methods were applied to the reaction mixture and a spirane compound N3P3C]4[(OCIl2)2C(Cfl20)2JN3P3Cİ4 (VII) wihch is bonded to two trimer ring with spiro bridge was isolated. The reaction of (VII) with 3-amino -l-propanol was studied with triethylamine in tetrahydrofurane at room temperature and seperation and purification methods were applied to the reaction mixture and two compounds (VIII) and (IX) were also isolated. The reaction of (VII) with N-methylethanolamine was also studied in tetrahydrofurane in the presence of triethylamine at room temperature and seperation and purified methods were applied to the reaction mixture and one compound (X) was isolated. These products (I), (II), (111), (IV), (V), (VI), (VII), (VIII), (IX), (X) were analysed structurally via mass, 3IP and * I J NMR spectra and elemental analysis. The structures of compounds (I), (II), (III), (IV), (V), (VI), (VII), (VIII) and (IX) were also analysed with x-ray diffraction measurement.