İnsan kaynakları yönetimi uygulamalarına yönelik çalışan algılarının, iş tatminine ve örgütsel bağlılığa etkileri: Kamu kesiminde bir araştırma

Abstract

Bir kurumun çalışanları, o kurumun çeşitli insan kaynakları yönetimi uygulamalarına tabi olurlar. Bu uygulamaların kurumun kendisine ve çalışanlarına etkileri pek çok araştırmaya konu olmuştur. Türkiye'de 1983-2008 yılları arasındaki 25 yıllık dönemde insan kaynakları yönetimi konusunda 1953 (%88,1) adedi yüksek lisans 263 (%11,9) adedi doktora olmak üzere toplam 2216 adet lisansüstü araştırma tezi hazırlanmıştır. Ancak bunlardan yalnızca 39 (%1,8) adedinin belediyeler alanına yönelik olduğu tespit edilmiştir (Benligiray, 2009). İnsan kaynakları uygulamalarının çalışanların iş tatminine ve örgütsel bağlılığına, dolayısıyla çalışanların ve kurumun performansına etkisi konusu daha çok özel sektörde incelenmiş bir konudur. Bu çalışmayla "bir kamu kurumundaki (Gebze Belediyesi) insan kaynakları uygulamalarına yönelik çalışan algılarının, iş tatminine ve örgütsel bağlılığa etkileri" araştırılmıştır. Tarama ve çoklu regresyon modeliyle yapılan araştırmada 395 adet anketten elde edilen veriler ışığında 10 farklı insan kaynakları yönetimi uygulamasının iş tatminine ve örgütsel bağlılığın 3 farklı boyutuna (duygusal bağlılık, devam bağlılığı, normatif bağlılık) etkilerine bakılmıştır. Bağımsız grup t-testi ve varyans analizi neticesinde çalışanların; 1. Statüleri bakımından devam bağlılığı düzeyleri arasında, 2. Cinsiyetleri bakımından duygusal bağlılık düzeyleri arasında, 3. Eğitim durumları bakımından ise gerek iş tatmini düzeyleri gerekse duygusal bağlılık, devam bağlılığı ve normatif bağlılık düzeyleri arasında anlamlı farklılık olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Çoklu regresyon analizi neticesinde ise iş tatmininin; İKY uygulamalarına yönelik algılar ile örgütsel bağlılık arasında KISMİ ve TAM ara değişken etkisi olduğu tespit edilmiştir.

Employees face to various human resources management practices of their companies. The effects of these practices to the companies and their employees has become the subject of a lot of research. During the 25 years period between 1983 and 2008, totally 2216 (1953 master, 263 ph.d.) post graduate thesis had been prepared in Turkey (Benligiray, 2009). "The Effects of Personnel Perceptions About The Human Resources Management (HRM) Practices on Job Satisfaction and Organizational Commitment" is a subject studied especially in private sector. That's why I've carried out my research in public sector, in Gebze Municipality. The effects of personnel perceptions about 10 different human resources management practices on job satisfaction and 3 dimensions of organizational commitment (affective, continuance and normative) in light of the data from 395 respondents is analyzed in this research. As a result of independent group t-test and ANOVA it's found that there are some significant differences between the employees'; 1. Continuance commitment stage according to their job status, 2. Affective commitment stage according to their gender, 3. Job satisfaction and affective, continuance and normative commitment stages according to their education level. At the end of the multiple regression analysis, it's also found that job satisfaction is a/an; PARTLY and ABSOLUTE interim variable in the relationship between personnel perceptions about the HRM practices and organizational commitment levels.