İstanbul'un kentsel planlamasında CBS tabanlı analiz/sentez modelleme tekniklerinin geliştirilmesi ve uygulamaları üzerine bir araştırma

Abstract

Çalışmanın temel amacı; İstanbul'da mevcut çevresel-mekansal sorunlarınaşılmasında kullanılabilecek, kentsel planlama sürecine yön verebilecek, kentyönetimi ve organizasyon çalışmalarına olanak sağlayacak, farklı kentsel planlamaçalışmaları için de alternatif olabilecek CBS tabanlı bir yaklaşım getirebilmektir.Çalışma kapsamında; Öncelikle CBS konusunda teorik bilgiler ortayakonulmuş, çalışma süresince etkin olarak kullanılan ArcGIS hakkında bilgiverilmiştir. İkinci olarak araştırma alanı olarak belirlenen İstanbul BüyükşehirBelediyesi sınırları içinde doğal yapıya ve yerleşimlere ilişkin 1/100.000 ölçeğindesayısal veri katmanları üretilerek değerlendirmeler yapılmıştır. Son olarak daaraştırma alanının çevresel-mekansal sürdürülebilirliği sorgulanmış, araştırmaalanında alt ölçekli çalışmalarda rehber olabilecek mekansal-yönetsel kümelertanımlanmış ve benzeri çalışmalarda doğal kaynaklara ilişkin sorgulamalardakullanılabilecek bir model önerisi geliştirilmiştir.Tanımlanan modelin İstanbul örneğinde analiz-sentez çalışmalarındakullanılması sonucunda, model, kullanıcılar ve karar verme mekanizmaları için CBSnin ihtiyaç duyduğu en önemli bileşenlerinden olduğu gözüken veri üretimi, toplama,güncelleme ve sorgulama yöntemleri konularında sunduğu olanaklarıngeliştirilmesine imkan sağlamıştır. Bunula birlikte; CBS'nin kentsel planlamaçalışmalarının vazgeçilmez bir aracı olduğu ve neredeyse insan kültürünün etkinolduğu her alanda rehber olabilecek nitelikte çalışmalara olanak sağladığı ve çokfarklı ölçeklerde çalışma olanağına sahip olduğu görülmüştür.

The aim of the stutdy is that; developing and application of new approach foranalyses-syntheses and classification modelling method, which is providing analternative point of view to the solutions on Istanbul?s environmental and spatialproblems, in guiding urban planning processes, urban management andorganizational studies and various urban planning studies, based on GIS.In this study; firstly, discribing the theoretical information about GIS, givinginformation on the ArcGIS software which was used frequently in the process of thestudy. Secondly, evaluations of digital data layers generated on a scale of 1/100.000of the Natural Structure and Settlements within the set study boundary of IstanbulMetropolitan Municipality, an inquiry of the research area?s natural and spatialenvironmental sustainability. Finally, definitions of spatial-managerial clusters thatcan be used as guides in sub-scale studies of the research area and a model which canbe used in similar studies for inquiries about natural resources.At the result of the implementation of the defined model in analyses-synthesesstudies in the case of Istanbul, model, to improve the possibilities data generation,collection, updating, and inquiry methods for users and decision makers, whichappears to be the most important constituents of GIS is needed. Besides it becomesclear that GIS is an indispensable material in guiding urban planning as well as everyother field effected by human culture and that it can be used on various scales andfields.