COVID-19 Salgını Döneminde Sürdürülebilir Tüketim Davranışlarında Yaşanan Değişim

Abstract

COVID-19 salgınıyla birlikte küresel ölçekte yaşanan sağlık krizinin ve salgın sürecinde alınan önlemlerin sürdürülebilir tüketim davranışları üzerindeki etkisi merak konusu olmuştur. Bu araştırmanın temel amacı ülkemizde COVID-19 salgınının sürdürülebilir tüketim davranışları üzerindeki etkisini incelemektir. Bu amaçla, 214 tüketiciden çevrim içi anket yöntemi ile veri toplanarak pandemi sürecinde literatürde sıklıkla çevreci etkileri incelenen davranışlarda nasıl bir değişim meydana geldiği araştırılmıştır. Araştırma bulguları, pandemi döneminde çevreci davranışlardan toplu taşıma kullanımının ve ikinci el ürün satın alımlarının düştüğünü; tek kullanımlık ürünlerin kullanımının arttığını göstermiştir. Bulgular pandemi döneminde çevre kirliliğine ilişkin kaygıların, çevreyi korumaya yönelik çabaların arttığını, geri dönüşüm gayretlerinin, elektrik, su ve ısı tasarrufunun, çevreci ürün satın alma eğilimlerinin olumlu yönde değiştiğini göstermiştir. Araştırmada ayrıca yaşanan bu değişimlerin pandemi boyunca hissedilen stresten; yaş, cinsiyet, eğitim seviyesi, gelir düzeyi gibi demografik faktörlerden nasıl etkilediği incelenmiştir. En belirgin bulgu pandeminin yaşattığı stresle birlikte çevre kirliğine dair kaygıların ve çevreyi koruma yönündeki çabaların da artmasıdır. Bulgular, yaşanan pandeminin belirli bir tüketici grubu için çevre sorunlarına yönelik farkındalığı artırdığı ve sürdürülebilir tüketimi motive ettiğini göstermektedir. Bu olumlu etkinin ne kadar kalıcı olacağı cevaplanmayı bekleyen diğer önemli sorudur.