YENİ TEKNOLOJİK GELİŞMELERİN COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNE ETKİSİ

Abstract

Teknoloji ve bilim alanındaki gelişmeler ile birlikteyapay zekâ, robotik, uzay bilimleri, internet ve büyükveri gibi teknolojilerin pek çok alana katkısı olmuştur.Ortaya çıkışından bu yana her zaman teknolojinin birparçası olan Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) yaşananteknolojik gelişmelerle uygulama alanlarını geliştirmişve ilerletmiştir. Donanım ve bilişim sektöründekigelişmeler sayesinde kamusal ve akademik mecralarındışında farklı tüketici ve işletmeleri de kapsayanoldukça geniş ve farklı birçok uygulama alanın da etkinbir yer bulmuştur. Tüm bu süreç boyunca CBS’nintemel teknik bileşenleri olan coğrafi veri altyapıları,konumlandırma, veri toplama, veri analizi ve veripaylaşımı araçları yaşanan teknolojik ilerlemeler ilebirlikte gelişme sürecine girmiştir.Modern teknolojiler ile birlikte CBS, sadecegeleneksel basılı haritaları veya Bilgisayar DestekliTasarım yazılımlarının (CAD) ürettiği değil, aynızamanda daha büyük, karmaşık ve sürekli artan dijitalveriyi de kapsamaktadır. Nesnelerin interneti ve birliktegelişen ekosistemde, akıllı kentlerden, akıllı cihazlarave hatta küçük ev aletlerine kadar her bir nesneninbirbirleriyle veya daha büyük sistemlerle bağlantılıolduğu iletişim ağları kurulmakta ve büyük hacimliveriler ortaya çıkmaktadır. Bu denli büyük veri yapılarıntek bir ağ üzerinde yapılandırılması, sürekli çevrim içiolması ve istenildiğinde internetin olduğu her yerde hercihazda aktif olması bu teknolojinin bulut bilişimaltyapısı üzerine kurgulanmış olmasındadır. Venihayetinde, bu büyük hacimdeki ve karmaşık veriyianaliz etmek, değerlendirmek ve işlemek için de YapayZekâ (Artificial intelligence-AI) algoritmaları kullanılır.Günümüzde derin öğrenme, görseller, sesler vemetinler gibi sonsuz miktarda veriyi anlama, işleme veanaliz etmeye yardımcı olan en hızlı büyüyen yapayzekâ tekniğidir. Bu çalışma ile CBS’nin günümüzün enpopüler beş teknolojik trendi olan büyük veri,nesnelerin interneti, bulut bilişim, yapay zekâ, derinöğrenme ile ilişkisi tartışılacak ve gelecektekiaraştırmaların/uygulamaların ne yönde olacağıkonusunda bir değerlendirme yapılacaktır.