Essays on saving policies

Abstract

Emeklilik dönemine hazırlık için yapılan tasarrufların yetersizliği, gelişmiş ve nüfusu yaşlanan ekonomilerde uzun süredir gündemde olan bir konudur. Ancak günümüzde bu durum, neredeyse tüm ülkeler için bir sorun hâline gelmiştir. Türkiye'de bireysel emeklilik tasarruf politikaları açısından kritik nokta, süregelen bir yapısal problem olan düşük tasarruf oranlarından kaynaklanmaktadır. Düşük tasarruf oranları, hem yatırım ve ekonomik büyüme düzeyi gibi makroekonomik istikrarsızlık hem de emeklilik döneminde yaşamın finansmanındaki yetersizlik gibi mikroekonomik sorunlar açısından önemli bir mesele olarak ele alınmalıdır. Tasarruf yetersizliğinin yurt içi yatırımlar, ekonomik büyüme ve cari açık üzerindeki olumsuz etkilerine ek olarak, son yıllarda Türkiye'de nüfusun hızla yaşlanmaya başlaması nedeniyle emeklilerin refahı üzerinde de olumsuz etkiler oluşturacağı düşünülmektedir. Türkiye her ne kadar 2013 yılında %25 oranında devlet katkısı uygulamasını başlatmış ve 2017 yılında otomatik katılım sistemini devreye almış olsa da, emeklilik fonu varlıklarının GSYH içindeki payı hâlen oldukça düşüktür ve çalışanların büyük bir kısmı otomatik katılım sisteminden ayrılmıştır. Emeklilik tasarrufu davranışını belirleyen unsurları, özellikle katılım, ödenen katkı payları ve sistemden çıkış kararlarını etkileyen faktörleri, anlamak, bu reformların etkinliğini artırmak ve güçlü, sürdürülebilir bir tasarruf kültürü inşa etme hedefini gerçekleştirmek açısından oldukça önemlidir. Bu tez, kurumsal yapı, finansal aracılar ve bireylerin davranış kalıplarının tasarruf sonuçlarını nasıl şekillendirdiğini inceleyen, birbiriyle bağlantılı üç makaleden oluşmaktadır. Bulgular, bireysel tasarruf davranışının yalnızca geleneksel ekonomik varsayımlarla açıklanamayacağını ortaya koymaktadır. Aksine, teşvik mekanizmaları, finansal aracılık ve atalet ya da sınırlı finansal okuryazarlık gibi davranışsal faktörlerin karşılıklı etkileşimi bu davranışın temel belirleyicileridir. Sonuçlar, parasal teşvikler ile varsayılan (default) mekanizmaların tasarrufu farklı biçimlerde etkilediğini göstermektedir. Devlet katkısı, bireysel emeklilik sistemine katılımı ve katkı paylarını artırırken; otomatik katılım sistemi çok daha fazla çalışanın sisteme dâhil olmasını sağlamaktadır. Ancak özellikle genç ve eğitim düzeyi yüksek çalışanlar arasında sistemden ayrılma oranları yüksektir. Katkı payı miktarını etkileyen bir diğer önemli faktör de emeklilik sistemindeki prim toplama ve fon yönetme aşamalarında bulunan finansal aracılardır. Bankalar, yaygın şube ağları sayesinde pazarlama kanalı olarak baskın konumda olsa da, uzman emeklilik aracılarının katkı miktarının artırılmasını sağlamada daha başarılı olduğu görülmektedir. Bu durum, danışmanlık kalitesi ve ilişki odaklı yaklaşımın sistem başarısında merkezi bir öneme sahip olduğunu göstermektedir. Genel olarak, bu üç bölüm, etkili bir emeklilik tasarruf politikası için sadece cömert teşviklerin yeterli olmadığını ortaya koymaktadır. Etkili politikalar; daha iyi tasarlanmış davranışsal tasarımlar, daha nitelikli kurumlar ve bilinçli, sürdürülebilir katılımı teşvik eden güçlü aracılar gerektirir. Türkiye'nin geniş deneyimi, finansal teşvikleri insan davranışıyla uyumlu hâle getirmeyi amaçlayan politikalar yoluyla özel emeklilik tasarruflarını güçlendirmek isteyen hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ekonomiler için de önemli dersler sunmaktadır.

Undersaving for retirement has a long history, especially for developed and aging economies. However, it has now become an issue for almost all countries. The crucial point about individual retirement saving policies in Türkiye arises from an ongoing structural problem - the low saving rates. The low saving rates should be considered as an important problem due to both macroeconomic instabilities such as low level of investment/economic growth and microeconomic concerns such as inability of financing life in retirement. In addition to its adverse effects on domestic investments, economic growth, and the current account deficit, saving deficiency can negatively impact the well-being of retired individuals, as the population in Türkiye has begun to age in recent years. Although in 2013, Türkiye introduced a 25% state matching contribution policy, and in 2017 launched the Automatic Enrollment System with an opt-out option, pension fund assets still account for only a small share of Türkiye's GDP, and most employees have withdrawn from the Automatic Enrollment System. Understanding the determinants of pension saving behavior, particularly factors influencing participation, contributions paid, and withdrawal decisions, is thus essential for improving the effectiveness of these reforms and achieving the national goal of building a stronger, sustainable savings culture. This dissertation consists of three interrelated essays that collectively explore how institutional design, intermediary structures, and behavioral dynamics shape saving outcomes. The findings demonstrate that individual saving behavior cannot be explained solely by standard economic reasoning. Instead, it reflects the interaction of incentive mechanisms, financial intermediation, and behavioral tendencies such as inertia and limited financial literacy. The results show that fiscal incentives and default mechanisms affect saving in distinct ways. Matching contributions stimulate voluntary participation and higher contributions, whereas automatic enrollment rapidly brings a much larger number of employees into the system but faces high opt-out rates, particularly among younger and higher-educated workers. Another important factor influencing the contributions is financial intermediaries. While banks are the dominant marketing channel through extensive branch networks, specialized pension intermediaries perform better in increasing contributions, suggesting that advisory quality and relationship orientation are central to system success. Taken together, the essays highlight that effective pension policy requires more than generous incentives. It depends on coherent behavioral design, qualified institutions, and capable intermediaries that encourage informed, sustained participation. The Turkish experience thus provides broader insights for both developed and developing economies seeking to strengthen private retirement saving through policies that align financial incentives with human behavior.