Kentsel alternatif alanlar bakımından müştereklik kavramının irdelenmesi: İmrahor bostanı

Abstract

Bu çalışma insan, toplum ve doğal çevre arasındaki kopukluğu problem olarak gören farkındalıkla önem kazanan bostanları ele almaktadır. Planlı-plansız yapılaşmalar sonucunda kent dokusu içerisinde kaybolan bostanlar, günümüz kentlerinde müşterek pratiklerle yeniden ortaya çıkmaktadır. Mevcut tanımsız bir alanın değerlendirilmesiyle üretilen bostanlar, mekâna anlam katmakta, toplulukla ve yerle bağ kurmaya yardımcı olarak kentsel yaşamı canlandırmaktadır. Müşterek girişimlerle üretilen İmrahor Bostanı da bu alanlardan biridir. İlk olarak kentsel bir topluluk tarafından tabandan üretilen bostan, daha sonra yerel yönetimin denetimi altına girerek kullanıcıları ve faaliyetleri sınırlandırılmış alternatife alternatif bir rekreasyon alanına dönüşmüştür. Çalışmada; bostanın müşterekliği tartışılmakta, şu anki kullanıcıları üzerindeki etkileri araştırılmaktadır. Bostanın modern gündelik yaşam kültüründeki yeri ve geçirdiği dönüşüm "alternatif kentsel alanlar" ve "müştereklik" tartışmaları içinde "topluluk duygusu" kavramı ekseninde irdelenmiştir. Araştırmayı desteklemek için yapılan alan çalışması kapsamında, bostanda üretim yapan mahalleliden gönüllü bireylerle görüşmeler yapılmıştır. Bulgular; kentsel müşterekten mahalle müştereğine dönüşen bostanın toplumsal ilişkilerde topluluk olma, paylaşım, aidiyet duygusu vb. gelişimine katkıda bulunduğunu göstermektedir. Çalışma, kentte benzer işlevle kullanma potansiyeline sahip alanlar için ilham olma beklentisindedir.This study deals with bostans that have regained importance with the awareness that the disconnection between people, society and the natural environment is a problem. Bostans, which disappeared in the urban fabric as a result of planned-unplanned settlements, gain importance again with common practices in today's cities. Bostans, produced by evaluating an existing undefined area, add meaning to the space and revitalize urban life by helping to connect with the community and place. Imrahor Bostanı, produced by common practices, is one of these areas. The bostan, which was first produced from the grassroots by an urban community, later came under the control of the local government and turned into an alternative recreation area with limited users and and activities. In the study; the commonality of the bostan is discussed and its effects on its users are investigated. The importance of the bostan in modern daily life culture and its transformation has been examined in the context of the concept of "sense of community" within the discussions of "alternative urban spaces" and "commonality". Within the scope of the fieldwork carried out to support the research, interviews were conducted with volunteer individuals from the neighborhood produce in the garden. Findings shows that the bostan transformed from an urban common to a neighborhood common, contributes to the development of the community, sense of sharing and sense of belonging in social relations. The study expects to be an inspiration for areas that have the potential to be used with similar functions in the city.