Kriz hazırlık yeteneğinde örgütsel öğrenmenin rolü ve firma performansına etkileri

Abstract

Türkiye geçmiş yıllarda ülke ekonomisine ağır darbeler vuran büyük ekonomik krizler yaşamıştır. Dolayısıyla kriz yönetimi, uzun yıllar Türkiye gündeminde ana konu olarak önemli bir yer tutmuştur. Etkin kriz yönetim aracı olarak örgütlerde öğrenme kavramı da kriz yönetim kavramının yanında odaklanılan başka bir konu olmuştur. Krizlerin ortaya çıkmasının kaçınılmaz olması, bazı noktalarda kriz yönetiminin bir parçası olan krize hazırlık sürecinin herhangi bir örgütün varlığı için hayati bir öneme sahip olduğunu göstermiştir. Bu yüzden krizlere hazırlık, potansiyel krizlerle etkin bir mücadele yolu arayan örgütler için gittikçe önem kazanan bir konu olmuştur. Bu noktadan hareketle krizlerde işletmeleri ayakta tutan davranış ve yeteneklerin araştırıldığı bu çalışma, kriz hazırlık yeteneğinin, örgütsel öğrenme yeteneği, öğrenme odaklılık ve kriz deneyimlerden öğrenme ile yenilik performansı ve örgütsel performans ile olan ilişkisini ortaya koyma amacını gütmektedir. Anket yönteminin kullanıldığı araştırma, Marmara Bölgesinde faaliyet gösteren orta ve büyük ölçekli 114 firmanın 400 yöneticisi üzerinde yürütülmüştür. Elde edilen anket verilerinin değerlendirilmesinde SPSS 15.00 İstatistik Paket Programı kullanılmıştır. Bazı ordinal (eğitim durumu gibi) ve tüm nominal ölçeklerin kullanıldığı sorularda (cinsiyet gibi demografik özelliklerin tanımlanmasında tanımlayıcı analiz yöntemi kullanılırken; Likert tipi ordinal ölçeklerin kullanıldığı sorularda faktör analizine başvurulmuştur. Faktörlerin güvenilirliğini ölçmek için Cronbach Alfa kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki birebir ilişki korelasyon analiziyle ortaya konurken; araştırma hipotezlerini test etmek için regresyon analizi kullanılmıştır. Yapılan analizler kriz dönemlerinde örgütsel öğrenme yeteneği, öğrenme odaklılık ve kriz deneyimlerden öğrenmenin kriz hazırlık yeteneği vasıtasıyla yenilik performansını ve örgütsel performansı artırdığı yönündeki tezlerimizi doğrulamıştır.Turkey has experienced a series of crises in the past years, which induced remarkable damage in country economy. Thus crisis management has been the main topic in Turkish agenda so many years. Besides crisis management, learning in organizations also has been focused as an affective crisis management mean. Crisis preparedness process which is a part of crisis management is vital for any organization's existence because the emergence of crises is inevitable. Therefore the crisis preparedness has been a topic of increasing importance for organizations seeking an effective way to fight against potential crises. In this context, this research aim to investigate the relationship among the crisis preparedness capability, organizational learning capability, learning orientation, learning from crisis experince and organizational performance, innovation performance. This survey is conducted on 400 managers of 114 firms operating in the Marmara region. SPSS 15.0 statistics package program was used to analyze the data obtained from 400 questionnaires. Factor analysis, and reliability analysis have been executed to reveal the reliability of scale, and correlation and regression analyses have been executed to reveal the relationship among the crisis preparedness capability, organizational learning capability, learning orientation, learning from crisis experince and organizational performance, innovation performance. The results of this study confirmed our thesis that in times of crises organizational learning capability, learning orientation, and learning from crisis experience increases organizational performance and innovation performance by crisis preparedness capability.