İller düzeyinde küresel değer zincirlerine katılımın inşaat sektörüne etkileri

Abstract

Son yıllarda Küresel Değer Zincirleri (KDZ) alanında yapılan çalışmalarda, bilhassa ilgili konuda artan farkındalığın etkisiyle, önemli bir artış gözlenmiştir. Fakat ülkelerin daha alt bölgeleri düzeyinde KDZ katılımı henüz yeterli düzeyde çalışılmamış bir konudur. Türkiye açısından da iller düzeyinde KDZ katılımı yine ciddi şekilde çalışılmayı bekleyen bir alan olarak ortaya çıkmaktadır. Bununla birlikte iller düzeyinde KDZ katılımının iller düzeyinde inşaat sektörüne etkilerinin tahmin edilmesi konusu ise çok daha verimli bir konu olarak gündeme gelmektedir. Global girdi-çıktı tablolarının iller düzeyi de dikkate alınarak geliştirilmiş ve genişletilmiş herhangi bir versiyonu henüz mevcut değildir. Bu noktada ara mal ticaretinin KDZ açısından temel husus olduğu dikkate alınarak illerin ara mal ithalatları ve ihracatları hesaplanarak KDZ katılımı için modele dâhil edilmiştir. TÜİK'ten illerin dış ticareti verisi 2013-2022 yıllarını kapsayacak şekilde geniş ekonomik gruplar sınıflamasına (BEC) göre talep edilmiştir. TÜİK tarafından sağlanan verilerden illerin ara mali, nihai mal (tüketim malı) ve sermaye malı ticareti BEC kodlarının ilgili ticaret alt bileşenleri karşılıkları dikkate alınarak hesaplanmıştır. Ampirik kısımda ise illerin çeşitli makroekonomik göstergelerine odaklanarak ve özellikle de illerdeki inşaat sektörünün GSYH'sine odaklanarak KDZ katılımının bu bağımlı değişkenleri nasıl etkilediği tahmin edilmiştir. 2013-2020 yılları arasını kapsayan bir veri seti oluşturulmuş ve Sistem GMM gibi panel veri metotları kullanılarak analizler gerçekleştirilmiştir. Tahmin sonuçları iller düzeyindeki geriye doğru KDZ katılımının yine iller düzeyindeki inşaat sektörü GSYH'sini ve GSYH büyümesini negatif etkilediğini ve ileriye doğru katılımın ise pozitif etkilediğini göstermiştir.In recent years, a significant increase in the GVCs studies has been observed, with the influence of increasing awareness. But the GVCs participation of sub regions or provinces of countries has still not been studied sufficiently. For Türkiye, provincial GVCs participation emerges as a significant field of study that needs to be seriously examined. Moreover, estimating the impacts of provincial GVCs participation on the construction sector at the provincial level appears as a much more innovative topic. Regarding that there is no provincial level extended version of the global input-output tables, many of the GVCs measures cannot be calculated for provincial level. At this point, considering that intermediate goods trade mainly refers the GVCs trade, intermediate goods imports and exports of the provinces were calculated and employed in the model for reflecting GVCs participation. Provincial level foreign trade data for each province of Türkiye was requested from TURKSTAT according to the Broad Economic Categories (BEC) Classification covering the years 2013-2022. From the data provided by TURKSTAT, the provinces' trade in intermediate goods, final goods (consumer goods) and capital goods was calculated by using the relevant trade sub-components of the BEC codes. In the empirical part, the impact of provincial GVCs participation on the provincial construction sector GDP and GDP growth is estimated. Various provincial level macroeconomic indicators are also employed as control variables in the models and a data set covering the period 2013-2020 was collected. Methodologies such as System GMM are employed for making empirical estimations. Our empirical estimations show that backward GVC participation at the provincial level negatively affects the construction sector GDP and GDP growth at the provincial level, and forward participation has a positive effect.