Bilimsel verilerin işlenmesine yönelik alana özgü programlama dili

Abstract

Bilimsel veriler genellikle yaplandrlmam³ karma³k saysal verilerden olu³urlar.Bu yüzden bilimsel verileri i³lemek zor ve zaman alc bir i³tir. Hesaplamal kimyaalannda çal³an bilim adamlar, bilimsel program çktlarndan elde ettikleri sonuçlarni³lerine yarayacak bölümünü ayr³trmak istemektedirler. Bu tezde, bilim adamlarnnprogramlama ile harcadklar zaman azaltarak, kendi i³lerinin özüne daha fazla zamanayrmalarn sa§layacak bir sistem geli³tirilmesi hedeenmi³tir. Bunun yannda, veridönü³türme tüm alanlarda kar³la³lan genel bir problem oldu§u için, sistemin di§eralanlara da kolaylkla adapte edilebilecek ³ekilde tasarlanmas amaçlanmaktadr.Bilimsel veriyi i³lemek için genellikle her probleme özgü bir program yazlr. Aynalanda benzer i³ler için harcanan bu çabay en aza indirmek için veri i³leme amaçlprogramlarn otomatik olarak üretilmesini sa§layan alana özgü bir dil tasarlanm³tr.Model güdümlü yöntemlerle veri çevirici programlar üretebilen bu dilin üzerine, EclipseModelleme Çats kullanlarak alan modelleri olu³turabilen model düzenleyiciler olu³-turulmu³tur. Kullanclar tarafndan olu³turulan alan modellerinden de ³ablon tabanlkod üretim teknikleri kullanlarak çal³an bir uygulama üretilmi³tir.Tasarlanan alana özgü dil sayesinde daha ksa zamanda, daha az kod yazarak verii³leme programlar üretmek mümkün hale gelmi³tir. Programlama modeller seviyesineyükseltildi§i için uygulama olu³turmak daha kolay hale gelmi³tir. Ayrca yaplandrl-mam³ bilimsel veriyi i³lemenin tam otomatik hale getirilmesinin günümüz ³artlarndapek mümkün olmad§ kansna varlm³tr.Scientic data usually consist of unstructured complex numeric data. Therefore,scientic data processing is a challenging and dicult activity. The scientists, who areworking in the eld of computational chemistry, want to extract the useful parts of thescientic program outputs. This thesis aims at developing a system in order to helpscientists to focus on their main work by reducing the time they spend on developingdata processing programs. In addition to this, since data processing is a very generalproblem that recurs in almost any eld, it is aimed that the design of the system isexible enough to adapt to the other elds.In order to process scientic data, we usually need to develop a specic programfor each data source. Due to the similar eorts in this area, we propose a domain-specic language, which is capable of generating data extraction and transformationprograms by using model-driven software development approach. Afterwards, EclipseModelling Framework is used for meta-modeling and code generation purposes, whichgenerates model editors to develop platform-specic models. Then, template-based codegeneration techniques are used to create data transformation applications from domainmodels.As a result, we can generate data extraction and transformation programs inshorter time with less code by using the implemented domain-specic language. Appli-cation generation becomes simpler since the programming is abstracted at the level ofmodels. In addition to this, it is believed that it is not possible to fully automate thedata extraction and transformation process in today's circumstances.