Bakırı tolere eden ve biriktiren buğday (tricicum aestivum L.) varyetelerinin seçilmesi ve geliştirilmesine yönelik çalışmalar

Abstract

Teknolojik gelişmelerin, sanayileşmenin ve sosyal yaşamın insanlığa kazandırdığı sayısız faydaların yanısıra istenmeyen ve ekolojik dengeyi bozan etkilerinden biri olan ağır metal kirliliği her geçen gün artmaktadır Bu oluşum önemli bir çevresel kirliliktir ve çok küçük konsantrasyonlarda bile toksiktir. Hava, su ve toprakların bu şekilde kirlenmesi temel çevresel ve insan sağlığı problemi olarak çözüm beklemektedir. Bu konudaki klasik metotlar yetersiz ve pahalıdır. Bu çalışmada ucuz verimli biyolojik çözümler hedeflenmiştir. Bu doğrultuda çevre kirliliğinin önemli bir kısmını oluşturan ağır metaller ve bunların etkileri incelendikten sonra, çevredeki yaygınlıkları düşünülerek, bakırla çalışmalarımız yoğunlaşmış ve bu kirliliğin temizlenmesi için çözüm üretecek durumlar araştırılmıştır. Buna yönelik olarak ağır metalleri tolere eden ve biriktiren bitkilerin belirlenmesi ve geliştirilmesi konusundan yola çıkarak ülkemizde en çok yetiştirilen ve deneysel tekrar bakımından gerçekleştirilmesi en uygun bitkilerden olan buğday türünün ırkları arasında ağır metallere karşı dirençlilik ve biriktirme oranları hakkında araştırmalar yapılmıştır. Dirençliler, hassaslar ve en çok biriktirenler tespit edilmeye çalışılmıştır. Mevcut çalışmalar ve bulgular dikkate alınarak bu bitkilerin sahip oldukları özelliklerin çevresel kirliliğe faydalı olabileceği düşünülerek, yapılabilecek çalışmalar ve metotlar hakkında bilgiler toplanmış, ve bunların sonuçlandırılmasına çalışılmıştır. Ülkemizde yetiştirilen söz konusu buğday ırkları invitro ortamda çimlendirilerek su kültüründe ortalama 5'er haftalık yetiştirme periyotlarıyla, çeşitli konsantrasyonlarda bakır ağır metaline tabi tutulmuş, bakırın etkileri gözlenmiş ve biriktirdikleri metal oranları atomik absorpsiyon cihazında ölçülmüş sonuçlar değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarımıza göre çevre kirliliğine karşı iyi bir mücadele ve iyileştirme şekli olarak bitkilerin kullanılabileceği ve bunların yeterli imkan ve zaman içerisinde biyoteknolojik olarak daha da etkili yapılandırmalara sokulabileceği anlaşılmıştır.Beside all the benefits that the technological developments, the industrialization, and the social life provided human being, the heavy metal pollution which is one of their effects that destroys the ecological balance is increasing day by day. This is a serious environmental pollution and poisonous even in little amounts of concentrations. Pollution of air, water, and soil by this way is not only an environmental problem but also a health problem which threats human beings which is to be solved. Classical methods used today in order to solve this problem is both ? expensive and inadequate. In this study biological methods which are cheap and effective are aimed. To achieve this aim heavy metals and their effects which causes a great deal of the environmental pollution is investigated. And then taking into consideration their being widespread in the nature our studies with copper gained density. For this aim, moving from the point of determining and developing the plants that can tolerate and accumulate heavy metals, races of wheat, which is suitable in terms of experimental recurrence and widely grown in our country, were investigated in terms of ratios of resistance and accumulations. Those of which are most sensitive, most resistant, and most accumulative were tried to be determined. Taking the studies and findings into consideration, the features that these plants posses were thought to be beneficial in remedying the environmental pollution. Therefore data were collected about the studies and methods that can be applied and they were tried to be concluded. The races of wheat that is grown in our country, which were mentioned above were got sprouted in invitro environment. These plants were exposed to different concentrations of copper, which is a heavy metal, in hydroponic in growing periods of five week and the effects of copper were observed. The ratios of metal that these plants accumulated were measured by using atomic absorption apparatus and the results were evaluated. It is revealed as a result of our research that plants could be used in fighting against the environmental pollution and these plants could be developed so that they could become biotechnologicaly more effective provided that there are enough opportunity and time.