Ukrayna'nın komşu devletlerle ilişkileri ve Türkiye Ukrayna stratejik yaklaşımları

Abstract

1991 yılında Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin tarihi ömrünü tamamlayıp, bünyesinde barındırdığı on bes ülkenin bağımsız hale gelmesiyle Avrasya ve Doğu Avrupa coğrafyası yeni bir jeostratejik ve jeopolitik durumla karsı karsıya kalmıstır. Soğuk Savas döneminde ABD, Avrupa ve Türkiye basta olmak üzere dünya devletleri benimsedikleri tek ve düzenli bir dıs politika ile bu genis coğrafyada çok çesitli kültürlere sahip milletlerle iliskilerini düzenleyebilmekteydiler. Ancak dağılmayı müteakip ortaya çıkan yeni durum karsısında farklı stratejiler üretemeyen devletler yeterince hazırlıklı olmayı beceremedi. Yasanan bu süreçte, Sovyetlerden kopan, Doğu Avrupa'nın en genis toprak ve nüfusuna sahip Ukrayna'nın ; komsu devletler, AB, ABD ve Türkiye ile iliskileri, enerji nakliyatı, Karadeniz Havzası, Kırım Özerk Cumhuriyeti ve bölge güvenliği bağlamında, olusturulacak yeni Avrasya düzenine yapıcı katkıları olacaktır. Ukrayna Karadeniz'den Türkiye'ye sadece 350 km. mesafededir. Aynı denizi ortak kullanan, ekonomik iliskileri oldukça sağlam temellere oturmus ve geçmiste eski Sovyet yöneticileri tarafından her türlü yasam ve siyasi varlık olma hakkı elinden alınmıs kendi soydası olan Kırım Türklerine hamilik yapma durumunda olması açısından Türkiye ? Ukrayna iliskilerinin önemi günümüzde iyice artmıstır. ?ki ülkenin küresel, bölgesel ve ulusal güvenlik stratejileri olusturma konusunda uygun platformlarda yeterli isbirliği yaptıkları söylenemez. Özellikle ABD'nin yeni güvenlik konsepti dahilinde Rusya Federasyonu'na karsı Karadeniz'de kurmaya çalıstığı hakimiyet çalısmaları içinde her iki ülkenin ulusal güvenlik pencerelerinden ne gördükleri henüz tam bir netlik kazanmamıstır.With the official end of USSR in 1991, fifteen former Soviet Union countries became independent and thus caused a new geostrategic and geo-politic situation for Eurasia and East Europe peninsula. During cold war period, USA, Europe and Turkey and other countries have been able to establish a single and steady approach to continue their relations with the countries coming from different cultures in the region. However, after the collapse, countries which could not develop different strategies according to the new situation have failed. During this stage, Ukraine, won independence in 1991 , the largest country in East Europe, will definitely contribute to new Eurasia settlement regarding E.UTurkey relations, USA- Turkey ties, transportation of energy, Black Sea region, Autonomous Republic of Crimea and security of the region. Ukraine is only 350 kilometers away from Turkey through Black Sea. The importance of ties between Turkey and Ukraine- both countries bordering Black Sea have grown because of good economic relations and Turkey?s mentoring role for Crimean Turks whose social and political rights were taken with merciless campaigns by former Soviet administration. However, it is hard to say that both countries have grown to a level of strategic partnership in terms of establishing global, regional and national security strategies in appropriate platforms. Particularly, considering the new U.S security concept against Russian Federation aiming dominance in Black Sea, it is not clear to estimate the homeland security views of both countries.