ÇOKLU AFET RİSK YÖNETİMİNDE TEHLİKE VE ZARAR GÖREBİLİRLİK BELİRLENMESİ İÇİN GEREKSİNİM ANALİZİ

Abstract

Afetler, insanlara, insanların sahip olduğu mal varlıklarına ve çevreyebüyük çapta yıkıma neden olurlar. Bu yıkımları ortadan kaldırmak veyayıkımların etkilerini azaltmak için yapılacak çalışmalar afet yönetimiçerçevesinde gerçekleştirilir. Afet yönetimi genel anlamda birbirini takip edendört aşamada gerçekleşmektedir. Afet gerçekleşmeden önceki dönemde zararazaltma ve hazırlık, afet gerçekleştikten sonraki dönem için müdahale veiyileştirme aşamaları etkileşim halindedir. Afet yönetiminin başarılı olması, afetdöngüsü içindeki aktivitelerin başarıyla yapılmasına bağlıdır. Afet risk yönetimi,tehlike ve zarar görebilirlik ile risk analiz çalışmaları gibi unsurlarıiçermektedir.Afet tehlikesi doğal veya insan kökenli bir olay iken, zarar görebilirlikinsanların veya malvarlıklarının tehlikelere maruz kalmasına sebep olan çeşitlinitelikleridir. Tehlike ve zarar görebilirliğin bileşimi afet riskini ortayaçıkarmaktadır. Bazı afet tehlikeleri bir arada görülebilmekte-depremi takip edenheyelanlar, yangınlar ve seller gibi- afetler birbirini tetikleyebilmektedir. Bunabenzer şekilde bir alanda birden fazla afetin bir arada görülmesi çoklu afet riskidurumunu ortaya çıkarmaktadır. Afet risklerinin yönetilebilmesi için öncelikletehlike, zarar görebilirlik analizleri ve veri gereksinimi analizlerinin yapılmasıgereklidir. Ayrıca bu afetlere bütüncül bir yaklaşım gerekmektedir. Böylelikle buçalışmada, Türkiye’de en çok görülen deprem, sel, heyelan, yangın, ormanyangını gibi afet türleri için tehlike ve zarar görebilirlik analizine yönelik verigereksinimi analizleri yapılmıştır.