Yapısal atık yönetimi bağlamında belediyelerin rolü: Kocaeli ili örneği

Abstract

Yapıların yaşam döngüleri boyunca; yapım için gerekli olan ham maddenin sağlanması, yapım, kullanım ve yıkım aşamasına kadar geçen her evresinde atık üretilmektedir. Nüfus artışı, kentleşme, endüstrileşme gibi olgular sonucu artan bu yapısal atıklar doğaya gelişigüzel bırakıldıkları zaman; çevre, insan sağlığı ve ekonomiyi olumsuz etkilemektedir. Dünyada, yapısal atıkların bu tür olumsuz etkilerinin önüne geçebilmek için, etkili yönetim sistemleri ve yapısal atık yönetimi stratejileri geliştirilmiştir. Yapılan araştırmalar sonucu ise Türkiye'nin bu konuda istenilen düzeyde olmadığı görülmüştür. Türkiye'de yapısal atıkların yönetimini konu edinen bir mevzuat olmasına rağmen, çalışmaların istenilen düzeyde olmamasının sebebini araştırmak amaçlı; bu çalışmada, belediyelerin yapmış oldukları uygulamaları incelemek hedeflenmiş ve pilot bölge olarak Kocaeli ili seçilmiştir. Çalışma altı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; problem belirlenmiş ve çalışmanın amacı, yöntemi ve kapsamı hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde; yapısal atık kavramı irdelenerek tanımı yapılmaya çalışılmış, yapısal atık oluşum nedenleri ve yapısal atıkların meydana getirdiği sorunlar incelenmiştir. Üçüncü bölümde; yapısal atık yönetimi kavramı ve yapısal atık miktarının azaltılması, yapısal atıkların yeniden kullanımı, yapısal atıkların geri dönüşümü, yapısal atıkların geri kazanımı ve yapısal atıkların bertarafı gibi yapısal atık yönetimi stratejileri irdelenmiştir. Dördüncü bölümde; dünyada ve Türkiye'de yapısal atık yönetimi ile ilgili geliştirilen mevzuat ve uygulamalara yer verilmiştir. Konu ile ilgiliörnek tasarımlar incelenmiştir. Beşinci bölümde ise; Kocaeli ilinde yapısal atık yönetimi uygulamalarına yer verilmiş ve sonrasında alan çalışmasında ulaşılan tespitler ile birlikte Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyelerinde bulunan yetkili kişilerle yapılan yüz yüze görüşmeler ve anket çalışması sonucunda edilen verilerin analizi aktarılmıştır. Sonuç bölümünde; yapılan araştırmalar ve görüşmeler sonucunda tespit edilen aksaklıkların giderilmesine yönelik öneriler geliştirilmiştir.

Buildingsproducewaste,forall of their life cycle, fromprovidingrawmaterials, constructionandutilizationtotheirdemolishments. Whentheseconstruction&demolitionwaste (C&DW) whichin amountincreasesbyreasonssuch as, increase of population, urbanizationandindustrialization is releasedtonaturewithoutanycontrol, it affectsnegativelythenvironment, publichealthhandtheeconomy. DevelopedcountrieshavedevelopedeffectivemanagementsystemsandC&DW managementsystemopreventthesenegativeeffects. Researchesthathavebeen done in recentyearsshowsthatTurkey is not at expectedleel in thisfield. Althoughthelegislationthatdealswiththemanagement of C&DW in Turkey, toinvestigatethereasonforthelack of studiesaimed at thedesiredlevel; Inthisstudy, it is aimedtoexaminethepractices of themunicipalitiesand Kocaeli provincewaschosen as the pilot region. Thestudyconsists of sixparts. Inthefirstpart; problemswereidentifiedandinformationaboutthepurpose, methodandscope of thestudywasgiven. Inthesecondpart; theconcept of C&DW is examinedandthecauses of C&DW formationandtheproblemscausedbyC&DW areexamined. Inthethirdpart; theconcept of C&DW managementandC&DW managementstrategiessuch as reducingtheamount of C&DW, reuse of C&DW,recycling of C&DW, recovery of C&DW anddisposal of C&DW areexamined. Inthefourthpart; placewasgiventothedevelopmentandimplementation of legislationrelatingtoC&DWmanagement in theworldandTurkey. Sampledesignsaroundtheworldhavebeenexamined. Inthefifthpart; C&DW managementpractices in theprovince of Kocaeli wereincludedandthefindingsobtained in thefieldstudywerethenanalyzedwiththe data obtained as a result of face-to-faceinterviewsandsurveysconductedwithauthorizedpersons in Kocaeli MetropolitanMunicipalityanddistrictmunicipalities.