Okul öncesi eğitim yapılarında iç mekan hava kalitesinin değerlendirilmesi üzerine bir araştırma

Abstract

Günümüzde iç mekan hava kalitesi sorunları oldukça önemli hale gelmiştir. Günden güne artan sanayileşme ve teknolojinin gelişmesiyle birlikte, bina içinde kullanılan malzemelerin yapıları değişmekte ve iç hava kalitesine etki etmektedir. Zamanımızın büyük bir çoğunluğunu geçirdiğimiz kapalı mekanların, iç hava kalitesini etkileyen faktörleri göz önünde bulundurularak tasarlanması gerekmektedir. İç mekan hava kalitesi; mekanın havalandırma türü, kullanılan yapı malzemeleri, mekanın boyutu ve kullanıcı sayısı arasındaki oran, ısıtma sistemleri vb. gibi birçok etkene bağlı olarak değişmektedir. Bu çalışmada; 3-6 yaş aralığındaki çocukların uzun zaman geçirdikleri anaokullarındaki sınıfların iç mekan hava kalitesinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Tez kapsamında iç mekan hava kalitesinin önemi, iç hava kalitesini etkileyen parametreler, iç mekan hava kalitesi standartları, iç mekan hava kalitesinin insan sağlığı üzerindeki etkisi ele alınmış ve bu konuda Türkiye'deki sorunları saptamak için literatür araştırmasıyla birlikte bir alan çalışması yapılmıştır. Yapılan alan çalışmasında, İstanbul Sarıyer İlçesi'ndeki 5 anaokulunda bulunan sınıflar iç mekan hava kalitesi temel alınarak incelenmiş, gözlem yöntemiyle mevcut durum ve Covid-19 salgını sonrasında alınan önlemler araştırılarak veriler toplanmıştır. Çalışmada, sınıflarda oluşan iç mekan hava kalitesinin kullanıcılar üzerinde oluşturduğu memnuniyet seviyesini belirlemek için öğretmenlere yönelik bir anket çalışması yapılmıştır. İç hava kalitesini etkileyen parametreler arasındaki ilişkiler grafiksel olarak değerlendirilerek uygulanan anketler analiz edilmiştir. Çalışmada beş okuldan ikisinde sınıflardaki doğal havalandırma yetersizliği, nem ve küf oluşumu nedenleriyle iç hava kalitesi memnuniyetinin düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan bu çalışmanın, yeni tasarlanacak veya iyileştirilecek eğitim yapılarında iç mekan hava kalitesinin iyileştirilmesi konusunda yol gösterici olabileceği düşünülmektedir.Indoor air quality (IAQ) has become significant because people spend most of their time indoors today. Serious health problems may occur in users if necessary precautions are not taken regarding IAQ. Therefore, buildings should be designed considering the factors affecting IAQ such as ventilation type, building materials used, the building area per user heating systems, building envelope and maintenance. IAQ affects the health of the user as well as the quality of education and training provided in educational buildings. This study aimed to evaluate the classrooms of children aged 3-6, who are sensitive to the negative effects of IAQ, in kindergartens. The importance of IAQ, the parameters affecting IAQ, standards, the effect of IAQ on human health were discussed and a field study was carried out with literature research to determine the problems in Turkey. In the field study, the current conditions of the classrooms in 5 kindergartens in Istanbul Sarıyer District were examined by observation method, based on the factors affecting IAQ, and data were collected by researching the measures taken after the Covid-19 epidemic. In addition, a survey was conducted for teachers to determine the level of IAQ satisfaction in the classrooms. It was concluded that IAQ satisfaction was low in two of the five schools due to the inadequancy of natural ventilation, the humidity and mold formation and the lack of temperature and humidity values in the appropriate ranges in the classrooms. It is thought that this study may guide the improvement of IAQ in newly designed or improved educational buildings.