Magnetron sıçratma yöntemi ile tekstil yüzeylerine ince film oluşturarak antibakteriyel özelliklerinin incelenmesi

Abstract

Tekstil ürünlerinin kullanımları sırasında karşılaşılan mikroorganizmaların tekstil lifleri arasında çoğalmaları birçok olumsuzluğa sebep olmaktadır. Bu mikroorganizmaların insan sağlığı üzerine olumsuz etkilerinin yanı sıra tekstil yapılarında istenmeyen koku oluşumuna, renk bozulmasına, lekelenmelere ve kumaş mukavemetinde azalmalarada neden olmaktadır. Bu çalışmada genel olarak teknik tekstiller hakkında geniş bilgi verilerek, daha sonra tekstillere antibakteriyel özellik kazandırabilme üzerinde durulmuştur. Çalışmamızda ilk olarak tekstillere çeşitli özellikleri kazandırmak için kaplamanın yapılacağı uygun kumaş türü belirlenmiştir. Deneysel çalışmalar süresince kumaş üzerine hedef metali olarak en çok tercih edilen gümüş (Ag) ve bakır (Cu) metalleri magnetron sıçratma yöntemi ile uygulanmıştır. Kaplamalar sonucu elde edilen kumaşlara antibakteriyel test, damla testi, yıkama testleri yapılarak karakterize edilmiş, Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) görüntüleri alınarak performans açısından kıyaslanmıştır. Yapılan testlerde gümüş ile kaplanmış pamuk kumaşının, bakır metaline göre daha antibakteriyel olduğu gözlenmiştir. SEM görüntülerinde ise kaplamanın magnetron sıçratma tekniği ile pamuk kumaşı üzerine oldukça homojen yapıldığını görülmüştür. Magnetron sıçratma sisteminin oldukça temiz ve zararsız metot olduğu çevreye herhangi zararı olmadığı ve zararlı kimyasal üretmediği açıkça görülmüştür. Hidrofilik özelliğin ise kaplama süresi ile doğru orantılı olduğu, gümüş metalinin pamuk kumaşını daha hidrofobik yaptığı görüldü. Çalışmada ayrıca yıkama sonrası antibakteriyel etki varlığı ve kontak açı değerleri incelenmiş ve daha az süreli yıkanmış kumaşın antibakteriyel etkisinin daha fazla olduğu görülmüştür.The multiplication of microorganisms within textile fibers, which occurs during the use of textile products causes several problems. Amoung these problems, microorganisms have many negative effects on human health. Additional problems include the formation of unwanted odors, discoloration, stain in textile structure and decreases the strength of the fabric. This study includes background information on technical textile fabrics, especially on the creation of textile fibers with antibacterial properties. Over the course of several experiments, the optimum type of fabric was determined to be cotton. This thesis is concerned with the application of a magnetron sputtering system. Silver (Ag) and Copper (Cu), which are often used in similar studies, were preferred as target metals. After deposition, antibacterial tests, contact angle measurement and a washing test was applied to each coated textile. In order to investigate electron dispersive spectroscopy methods and the properties of each deposited cotton textile materials, SEM images were taken, and all results were compared. Test results indicated that the cotton fabric coated with silver is more antibacterial than the copper one. SEM images clearly demonstrated that deposition was homogenously applied. In addition, thickness of coating was increased in direct proportion to increased time; in general, a very dense and uniform coating was applied to the cotton fabric via the magnetron sputtering technique. The results of the EDS clearly show that magnetron sputtering system is fairly clean and a harmeless application method, which does not produce any harmful chemical, contribute to nerve damage or damage to the environment. It was also observed that hydrophilic properties of the cotton fabrics were in direct proportion to the deposition time and the silver metal made the cotton fabric more hydrophobic. Moreover, after washing the coated textiles, antibacterial tests and a contact angle test were applied again. It was observed that the less washed fabric was more antibacterial.