Kocaeli kentindeki mahallelerde açık ve yeşil alanların yeterliliği ve erişilebilirliği

Abstract

Kentlerde, kaliteli yaşam alanı ve toplumsal iletişimin odak noktasını oluşturan açık ve yeşil alanlar, yaşanabilir kentlerin önemli bir bileşenini oluşturmaktadır. Literatürde önemli bir konu başlığını oluşturan açık ve yeşil alanların; kentliye nasıl sunulduğu, kentli tarafından nasıl algılandığı, yeterliliği ve erişilebilirliği gibi faktörlerin ölçülmesi de geçmişten günümüze önem arz etmektedir. Artan nüfus, yaşanan salgın hastalıklar ve karşı karşıya kaldığımız iklim krizi için önemli bir çözüm yolu sunan açık ve yeşil alanların tasarlanması kentlerin sahip olduğu değerlere göre farklılıklar göstermektedir. Ülkemizde her ne kadar açık ve yeşil alanlar yeterlilik ve erişilebilirlik konusunda belirli standartlara bağlanmış olsa da asıl önemli husus bu alanların kullanılabilirliğinin arttırılması ve yere özgü yaklaşımların geliştirilmesidir. Bu bağlamda çalışma konusunun alan çalışmasını oluşturan Kocaeli kentindeki açık ve yeşil alanların, kentin artan nüfusu ve buna bağlı olarak yapılaşan alanlar ile baskı altında kalması da çalışma kapsamında dikkat çeken bir alanı oluşturmaktadır. Her ne kadar hem Marmara Deniz'i hem Karadeniz'e kıyısı olan Kocaeli kenti sahip olduğu doğal açık ve yeşil alanlar ile önemli bir kent imajı çizse de bu alanların korunması ve aktif kullanımı için önemli politikaların gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Tez, Kocaeli kentinde yer alan on iki ilçenin kentsel yerleşim alanlarında kalan tüm mahallerinde mevcutta ve meri imar planlarında bulunan açık ve yeşil alanları kapsamaktadır. Tezin ilk dört bölümünde açık ve yeşil alanlara yönelik literatür yer alırken beşinci bölümde Kocaeli kentinde açık ve yeşil alanların yeterliliği ve erişilebilirliğine yönelik yapılan analiz çalışmaları bulunmaktadır. Altıncı bölümde ise Kocaeli kentindeki açık ve yeşil alanların niceliksel açıdan yetersiz olduğu saptanan alanlarda mevcut ve planlanan durumun iyileştirilmesi adına sonuç ve öneriler kısmı bulunmaktadır.In the cities, open and green areas which are the focus of quality of living space and social communication, are important components of livable cities. It is also important that the open and green areas, which make up an important topic in the literature, are measured from the past to the present, including how they are presented to the city, how they are perceived by the city, their competence and accessibility. The design of open and green areas, which offer an important solution for the growing population, epidemics and climate crisis that we face, varies according to the values of cities. While the open and green areas in our country are linked to certain standards on competency and accessibility, the main important thing is to increase the availability of these areas and to develop buttom to top approaches. In this context, the open and green areas in Kocaeli, which comprise the field study, are also remarkable within the scope of the study, with the increasing population of the city and consequently constructed areas. While both the Marmara Sea and the Black Sea have natural open and green areas with the coastal city of Kocaeli, important policies must be carried out for the protection and active use of these areas. This thesis covers all the existing green and open spaces (including those captured in the land development plans) in the neighbourhoods within the twelve municipalities of Kocaeli. While the first four chapters of the thesis cover literature review on the subject of open and green spaces, the fifth chapter covers previously done analyses on the adequacy and accessibility of open and green spaces. In the sixth chapter, there are conclusions and suggestions for improving open and green spaces in places -both existing and planned areas- found to have inadequate amounts.