Doğal gaz ana hatlarındaki basınç kayıplarının hesabı için bir yöntem

Abstract

Her ülkenin sosyal, ekonomik ve endüstriyel gelişiminin en önemli unsurunu oluşturan enerji vazgeçilmez bir değerdir. Günümüzde, elde edilmesinden kullanımına kadar bir bütünü ifade eder. Enerji kaynaklarına sahip olmak kadar bu kaynakların üreticisi ve kullanıcısı olmak da önemlidir. Enerji, geçmişte olduğu gibi bugün de dünya ve Türkiye gündeminde büyük önem taşıyan konuların başında gelmektedir. Bugün kişi başına düşen enerji, kalkınmanın bir ölçütü olarak kullanılmaktadır. Doğal gazın enerji tüketiminde önemli bir yere sahip olması bu enerjiye yönelik ülkelerin çeşitli politikalar geliştirmesine neden olmuştur. Bu çalışmada Türkiye'nin enerji politikası bağlamında ileriki yıllarda oluşacak enerji dar boğazını aşmak için yapmış olduğu plan ve projelerin yanı sıra yapılmış ve yapılmakta olan doğal gaz ana iletim hatları incelenmiştir. Ana hatlarda mevcut ekipmanların tanıtılmasının yanı sıra, nakil hatlarının tasarım ve dizayn standartları hakkında bilgiler sunulmuştur. Bu çalışmada, belirlenen bir doğal gaz ana iletim hattında meydana gelen basınç kaybı değeri hesaplanmıştır. Basınç kaybını hesaplamak için akış özelliklerini tanımlayan denklemler kullanılmıştır. Basınç kaybının bulunmasında yüksek basınçlı hatlar için tanımlanmış Panhandle A denklemi kullanılmıştır. Sonuç olarak hesaplanan basınç kaybı değerini azaltmak içirt sistem içerisinde alınması gereken önlemler belirtilmiştir.The energy which is the most important factor of social, economic, and industrial development in any country is an indispensable value. Nowadays, it expresses a whole from its production up to its consumption. Being its producer and consumer is as important as having native energy sources. Energy, today, is the most important one among the biggest issues occupying the Turkey's agenda as it was in the past. Today, the amount of the consumed energy per person is regarded as a criterion of development. Due to the fact that natural gas has great share in energy consumption, countries have developed various policies on natural gas. In this study, regarding Turkish energy politics, completed and uncompleted main natural gas transmission lines are discussed while the plan and projects to avoid from the probable energy recession in the following years are mentioned. Besides, information about the available equipments, the design standards of distribution lines are presented. In this study, the encountered pressure loss in the main gas transmission line in interest is calculated. The flow equations describing the flow characteristics are applied to calculate the pressure loss. In the determination of pressure loss, Panhandle A equation which is suitable for the lines of high pressure, is used. As a result, measures which should be taken in the system are pointed out in order to decrease the calculated pressure loss.