DENETİM KURULUŞLARININ TÜRK SERMAYE PİYASASINDA DENETİM ÜSTLENME OLASILIĞI ÜZERİNE LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ

Abstract

Türkiye’de, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Sermaye Piyasasında Bağımsız Denetim Standartları Hakkında Tebliğe (Seri: X, No:22) dayanarak, denetim kuruluşlarına sermaye piyasasında denetim üstlenebilme görevini verme yetkisine sahiptir. Bu yetkili kuruluşlar, diğerlerine kıyasla çok daha çetin ve rekabetçi bir piyasada faaliyet göstermektedir. Çünkü bu kuruluşlar, sermaye piyasasının başta yatırımcılar, finansal kuruluşlar olmak üzere tüm paydaşlarıyla, verdikleri nihai denetim görüşü kararı aracılığıyla, kritik bir iletişime sahiptir.Tebliğde gerekli koşullar sayılsa da, araştırmalar sermaye piyasasında denetim üstlenen kuruluşlarla Kamu Gözetim Kurumu (KGK)’ya kayıtlı diğer denetim firmaları arasındaki farklılıklara bugüne değin hiç odaklanmamışlardır. Bu bakımdan, bu çalışmanın amacı Türk sermaye piyasasında denetim üstlenme olasılığına etkide bulunması muhtemel kuruluş özelliklerini araştırmaktır. KGK’ya kayıtlı 349 denetim kuruluşu örneklemi kullanılarak yapılan lojistik regresyon modeli sonuçları, tescilli bulunan yıl sayısının, firmanın merkez ofisinin bulunduğu şehrin nüfusunun, denetim ekibi büyüklüğünün sermaye piyasasında denetim üstlenme olasılığını artırdığını ortaya koymuştur. Sonuçlar, anılan tebliğin, genel olarak ve kuruluşa ilişkin şartların ikinci maddesine özel olarak, etkin uygulandığına işaret etmektedir ve hem düzenleyici/denetleyici kurumlara hem de bağımsız denetim firmalarına faydalı olabilir.