Soğuk savaş dönemi sonrası Türkiye Çin ilişkilerinde yeni açılımlar

Abstract

kinci Dünya Savası sonrasında artık izolasyon politikası güdemeyecegini anlayan ABD ve Hitler'in Almanya'sını durduran SSCB uluslar arası arenada oynanan satranç maçında karsı karsıya kalan iki rakip olarak uzun yıllar yeni bir savas türünü tüm dünyaya yasattılar. Soguk Savas olarak adlandırılan bu nüfuz mücadelesinde 1980'lere kadar iki ideolojinin ve/veya yasam tarzının savası tarih sahnesinde görülmüstür. SSCB'nin yıkılmasıyla sonuçlanan bu mücadele sonunda Balkanlar'da, Dogu Avrupa'da ve Orta Asya'da bagımsızlıgını kazanan birçok devlet ortaya çıkmıstır. Gelisen olaylar BM Güvenlik Konseyi üyesi bes ülkeden biri olan Çin Halk Cumhuriyeti'nde komünizmin halen ideolojik olarak siyasi yönetimin bir argümanı, pragmatist yaklasımın ise maskesi oldugu görülmüs, bunun yanında ekonomide liberal politikaları devlet kontrolünde uygulayan bir yönetim ortaya çıkmıstır. Gelecegin Süper Gücü olarak ABD'ye rakip gösterilen ÇHC'nin yıkılan SSCB ile aynı kaderi yasayıp yasamayacagı tüm dünyada siyasi otorite ve düsünce kuruluslarının en temel arastırma konusu olmustur. Bunun yanında ABD'nin bu ikinci raundda gösterecegi basarı yine ilgiyle beklenmektedir. Hedefi Süper Güç statüsüne ulasmak olan ÇHC için bir çok düsünür onun bir ?Kagıt Kaplan? oldugunu iddia etmekte, bir kısım düsünür ise gelecegin Süper Gücü olarak görmektedir. Bölgesinde bir güç olmaya çalısan Türkiye ise artık dünyayı etkileyen bu büyük çekim alanına karsı ilgisiz kalamamıs 1971'lerde kurulan siyasi iliskilerin gelismesi için adımlar atmaya baslamıstır. Bu çalısmada özellikle Soguk Savas dönemi sonrasında Türkiye Cumhuriyeti ile ÇHC arasında gelisen iliskiler ve bu iliskilerin ABD, Rusya, Avrupa ve Dogu Türkistan ekseninden degerlendirmelerine yer verilmistir.USA, which, after the II.World War,understand that it cannot continue its izolation politics anymore and Soviet Union which stopped the Germany of Hitler have demonstrated a new type of war to the world for years,just as two players of an international chess competition.In this effection competition, which is called `Cold War? the clash of these two ideologies and/or life styles took part in history stage untıl 1980?s. A lot of independent states have appeared in Balkans East Europe and the Central Asia after the period ended with the collapse of Soviet Unıon. Advancing events revealed the fact that communism ideologically is still an argument of political management and a mask of pragmatic approach in People?s Republic of China,which is one of the five members of the UN Security Council.Besides anew type of administration in which liberal politics are apllied under thecontrol of sttate in economics,has appeared.Whether People?s Republic of China,which is tought to be the opponent of USA as Super Power of Future,will share the same destiny with Soviet Union,has became the main research topic of political authorities and idea-based instituions in all over the world.In addition ,the success of USA in the second round is being looked forward. While most of the thinkers claim People?s Republic of China, whose aim is to reach the statue of Super Power as `Sheet Tiger?,some still see it as a ?Super Power?. Turkey , which is struggling for being a power in its region, hadn?t neglected this great magnitude affecting the world and increased its efforts to develop the political relations established in 1971s. n this study, advancing relations between Turkey and People?s Republic of China especially after the Cold War period and the evalations of these relations in terms of US, Russia, Europe and East Turkestan have been mentioned.