Bulanık ortamda çoklu kriter karar verme metodu : insansız su altı aracı (rov) alternatif tasarımlarından en uygun olanını seçme algoritması ve bir karar verme yardımcı aracıgeliştirme

Abstract

Bu tez çalışmasında, seri üretim için en uygun insansız su altı aracı tasarımının seçilebilmesi maksadıyla hibrit bir bulanık çoklu kriter karar verme algoritması sunulmaktadır. Geliştirilen algoritma bir ilklendirme ve üç aşamadan meydana gelen bir ana bölümden oluşmaktadır. Algoritma, bir çok çoklu kriter karar verme algoritması geliştirme çalışmasında farklı olarak; karar verme grubu üyelerinin heterojen olduklarını kabul eder; bu kapsamda her bir karar verme grubu üyesinin görece ağrılık değerini hesaplar ve bu değerleri karar verme sürecine dahil eder. Algoritmanın ana bölümünün ilk aşamasında bulanık AHP Buckley tekniği, ikinci ve üçüncü aşamalarda ise sırasıyla Chang'in bulanık AHP Extenet Analysis tekniği ve Chen'in bulanık fuzzy TOPSIS tekniği kullanılmıştır. Çalışma kapsamında ayrıca, bir pratik karar verme yardımcı aracı da yaratılmıştır; bu kapsamda geliştirilen çözüm algoritması ve yargı anketleri MATLAB dili ve geliştirme ortamı kullanılarak sayısallaştırılmıştır, karar verme yardımcısı tamamen bilgisayar destekli hale gelmiştir. Sayısallaştırma neticesinde ortaya çıkan karar verme yardımcı aracı bir ROV üretim firmasına uygulanmıştır. İlave olarak bir hassasiyet analizi icra edilmiştir. Bu çalışma geliştirilen algoritmanın kirteri setinden ve Karar Verici grup üylerinden bağımsız olduğunu göstermiştir.

This thesis presents a hybrid fuzzy multi criteria decision making (MCDM) algorithm for selecting the proper remotely operated vehicle (ROV) design to manufacture. The proposed algorithm consists of an initiation section and a three-step main section. Developed algorithm; unlike most of the MCDM studies, assumes the decision making (DM) group members heterogeneous, hence calculates the relative importance values of each DM group member and incorporates into the decision process. First step of the main section uses fuzzy AHP Buckley technique where second and last step uses fuzzy AHP Chang's extent analysis and fuzzy TOPSIS Chen's techniques respectively. Moreover, a practical decision aid tool is developed by implementing the proposed algorithm. In order to fulfill this objective MATLAB language and development environment has been used. The practical tool is a fully computerized one, since the questionnaires that utilized to gather data for the algorithm were also implemented. The tool is applied on a ROV manufacturing company for demonstration. A sensitivity analysis also conducted and results showed that the proposed algorithm is dependent on neither the DM group members, nor the criteria set.