Marmaray hattı'nın İstanbul'daki toplu ulaşım kullanımına ve seyahat davranışlarına etkisinin incelenmesi

Abstract

Dünya nüfusundaki hızlı artış ve kentleşme eğilimi büyük kentsel alanların oluşumunu tetiklemiştir. Kentlerde yaşayan insanlar, çalışma, eğlenme gibi ihtiyaçlarından dolayı sürekli hareket halindedirler. Türkiye'deki kent içi raylı sistem projelerinden en yüksek kapasiteli olan Marmaray projesi, İstanbul'da Anadolu ve Avrupa yakasını denizden birbirine bağlayan ve aynı zamanda karada da devam eden en önemli projelerden biridir. Marmaray hattının ilk etabı 2013 yılında ikinci etabı ise 2019 yılında açılmıştır. Bu sebeple çalışmada 2010-2020 yılları arasındaki toplu ulaşım yolculuk verileri ele alınarak öncelikle konunun özünde bir kentte açılan raylı sistem hattının diğer ulaşım türleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Marmaray hattının İstanbul'daki toplu ulaşım kullanımına ve seyahat davranışlarına etkisinin incelendiği bu çalışmada ikincil (istatistiki) veriler ve birincil (anket) veriler kullanılmıştır. Böylelikle Marmaray hattının diğer toplu ulaşım araçlarının kullanımı, özel araç kullanımı ve toplam seyahat süresi üzerindeki etkileri ile ilgili detaylı istatistiki analizler yapılmıştır. Bu araştırma bir kentte kullanıma açılan raylı sistemin kent içi toplu taşımaya ve yolculuk davranışlarına etkisini incelemek için ele alınacak çalışmalara örnek teşkil edecektir. Çalışmanın sonucunda ise bir kentte açılan raylı sisteminin yolculuk davranışlarına ve toplu taşımaya etkisinin hattın güzergâhı, toplam uzunluğu ve aktarma noktalarının varlığıyla ilişkili olduğu tespit edilmiştir.The rapid increase in the world population and the trend of urbanization have triggered the formation of large urban areas. People living in cities are constantly on the move due to their needs such as work and entertainment. Marmaray project, which has the highest capacity among the urban rail system projects, is one of the most important projects that connects the Anatolian and European sides of Istanbul from the sea and continues on land. The first stage of the Marmaray was opened in 2013 and the second stage in 2019. For this reason, the effect of the rail system line opened in a city on other transportation types was examined by considering the public transportation passenger data between 2010-2020. Secondary (statistical) and primary (survey) data were used in this study, which will examine the effects of the Marmaray on the use of public transportation and travel behavior. Thus, detailed statistical analyzes were made on the effects of the Marmaray on the use of other public transportation vehicles, private vehicle use and total travel time. This research will set an example for the studies that will be discussed to examine the effects of the rail system, which was opened for use in a city, on urban public transportation and travel behavior. Consequence the study, it has been determined that the effect of the rail system opened in a city on travel behavior and public transportation is related to the route, total length of the line and the presence of transfer points.