The drivers of consumers participation in sharing economy: A comparative research of Türkiye and Canada

Abstract

2000'li yıllarda dünya genelindeki ekonomik, sosyal ve teknolojik sistemlerde meydana gelen kapsamlı ve köklü değişiklikler, insanları "Paylaşım Ekonomisi" olarak bilinen yeni tüketim biçimlerine yöneltmiştir. Mülkiyet edinmek yerine erişimi tercih etme prensibiyle çalışan Paylaşım Ekonomisi, ürün ve hizmetlerin paylaşımı, takası, ticareti veya kiralanması esasına dayanır. Önemli sayıda araştırma yapılmış olmasına rağmen, tüketicilerin Paylaşım Ekonomisine katılım motivasyonları hala tam olarak net değildir. Ayrıca literatürde ve uygulamada Paylaşım Ekonomisinin tanımı, kapsamı ve sınırları konusunda fikir birliği henüz sağlanamamıştır. Bu tez iki ana bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın kavramsal bölümünde PE'nin ne olduğunu anlamak için literatür taraması yapılmış, Paylaşım Ekonomisini daha iyi anlamak ve PE platformlarını diğerlerinden ayırt edebilmek için Üçlü-Üçlüme Formülü Çerçevesi (TTF) geliştirilmiştir. Bu tezin uygulamalı bölümünde gelişmiş bir ülke olan Kanada ve gelişmekte olan Türkiye arasında tüketicilerin PE'ne katılım motivasyonlarının nasıl farklılaştığını incelenmiştir. İstanbul, Türkiye (440) ve Toronto, Kanada'da (238) yaşayan toplam 678 kişiden veri toplanarak kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi (PLS-SEM) kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgulara göre, ekonomik fayda, modern yaşam tarzı, eğlence ve ekolojik sürdürülebilirlik, Türkiye ve Kanada'da tüketicilerin Paylaşım Ekonomisine katılım niyetlerini anlamlı şekilde etkilemektedir. Bununla birlikte, her iki ülkedeki tüketiciler, ürün çeşitliliği, ürünlerin her yerde bulunabilirliği, aidiyet duygusu ve rahatlıktan etkilenmemektedir. Ayrıca özgecilik Türk tüketicileri pozitif etkilerken Kanadalıları etkilememektedir; bu durum Türkiye'nin feminen bir kültürel yapıya sahip bir Ortadoğu ülkesi olmasıyla açıklanabilir. Türkiye ve Kanada ekonomik, sosyal, kültürel ve tarihi açılardan çok farklı olsalar da çalışma sonuçları oldukça benzeşmektedir. Hemen hemen özdeş olan bu bulgular, menşe ülkelerinden bağımsız olarak Paylaşım Ekonomisine katılım niyetinde tüketici motivasyonlarının oldukça benzer olduğunu göstermektedir.Extreme fundamental changes in economic, social, and technological systems in the 2000s pushed people toward new ways of consumption known as the "Sharing Economy." Sharing Economy, working with the access over ownership principle is based on sharing, swapping, trading, or renting products and services. Although a considerable amount of research has been conducted, consumers' motivations to participate in Sharing Economy are still not entirely clear. In addition, there has yet to be a consensus on the definition, scope, and boundaries of Sharing Economy in the literature and practice. This thesis consists of two main sections. In the conceptual part of the study, a literature review was implemented to understand what Sharing Economy is. The Three-Triple Formula Framework (TTF) was developed to understand Sharing Economy better and distinguish Sharing Economy platforms from others. In the applied section of this thesis, we examined how consumers' motivations for joining Sharing Economy differ between developed and developing countries, namely Canada and Türkiye. In Istanbul, Türkiye (440) and Toronto, Canada (238), data from 678 people were collected and analyzed using partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM). According to the findings, economic benefits, modern lifestyle, enjoyment, and ecological sustainability concerns substantially impact consumers' intention to participate in Sharing Economy in Türkiye and Canada. However, consumers in both countries are unaffected by product variety, ubiquitous availability, sense of belonging, and convenience. In addition, altruism influences Turkish consumers but not Canadians; this could be explained by Türkiye's being a Middle Eastern country with a feminine cultural structure. Even though Türkiye and Canada are very different in economic, social, cultural, and historical terms, the study outcomes are remarkably similar. These identical findings indicate that consumers' stimulations are similar in participation intention in Sharing Economy regardless of their country of origin.