Diyarbakır ilinin kentsel dönüşüm analizinin uzaktan algılanmış görüntüler kullanılarak yapılması

Abstract

Güneydogu Anadolu Bölgesi içinde cografik konumu itibariyle en önemli konumlardan birine sahip olan Diyarbakır ili, Güneydogu Anadolu bölgesinin kültür ve sanayi merkezi olarak her zaman önemini korumustur. Hızlı kentlesme süreci, Diyarbakır'ı birçok benzer kentten ayıran bir özellik olmustur. Bu çalısmada Diyarbakır'ın kentsel gelisiminin/dönüsümünün büyüklügünün tespit edilmesi amaçlanmıstır. Gelisen teknoloji ve buna paralel olarak insan ihtiyaçlarının artarak degisim göstermesi özellikle son 15 yılda Diyarbakır'ın görüntüsünün degismesinde etkili olmustur. 1985'lerin sonuna dogru Diyarbakır ilçe ve köylerinden yogun göç almaya baslamıs, bu durum kentteki yerlesim alanlarında dikkat çekici bir gelismeye sebep olmustur. Nüfus artısı ile birlikte gelismenin kısa sürede ve plansız olması hızla düzensiz sehirlesmeyi dogurmustur. Son yıllarda uzaktan algılama teknolojilerinin hızla gelismesi ve yaygınlasması neticesinde kısa zamanda degisik çözünürlükteki uydu görüntüleri ile genis alanlar hakkında güncel veriler elde edilip bu verilerin degerlendirilmesi ile sonuca ulasmak mümkün hale gelmistir. Bu çalısmada 1983, 1990 ve 2002 yıllarına ait Landsat MSS, Landsat TM ve Landsat ETM uydu görüntüleri kullanılarak 1980'li yıllarda baslayan ve günümüzde yogun bir sekilde devam eden sanayilesme ve buna baglı olarak sehirlesmenin Diyarbakır ve çevresindeki arazi kullanımına etkisi analiz edilmistir. Elde edilen sonuçlar son 20 yılda sanayilesme ve sehirlesmenin Diyarbakır'da yapılasmada ciddi oranda artısa neden oldugunu ve arazilerin kullanım seklinin degisime ugradıgını göstermektedir.Diyarbakır, which has one of the most important locations in terms of its geographical position, has always kept its importance as a cultural and industrial center of the Southeast Anatolian Region. Rapid urbanization phase has become a feature that is setting apart Diyarbakır from many of the cities. The determining the size of the urban transformation of Diyarbakır has been aimed in this study. Developing technology and the increase in the individual needs in parallel to the developments in technology have an effect on the changing sight of Diyarbakır especially during last the 15 years. Towards the end of the 1985s, Diyarbakır has started to have an internal migration, and this situation has resulted in the striking growth in the settlement areas of the city. With the increase in population, the unplanned and short time development has brought out a disorganized urbanization. As a result of the development and the pervading of the distant perception technologies in the recent years, it has turned out to be possible to reach a conclusion in a short period of time by evaluating the current data about the wide areas gained by the satellite images of varied resolution. In this study, impact of industrialization, which mainly started in 1980s and intensively goes on today, and urbanization hereupon on the use of land in Diyarbakır and its vicinity was analyzed by using Landsat MSS, Landsat TM, and Landset ETM satellite images belonging to 1983, 1990 and 2002. Results indicate that industrialization and urbanization have caused a dramatic increase in the settlements in Diyarbakır during the last two decades and that mode of use of the lands has undergone a change.