Yapım şantiyelerinde oluşan yapı malzemesi atıklarının yönetimine yönelik bir öneri

Abstract

Birçok ülkede son dönemlerde önemli bir çevre sorunu olarak kabul gören yapısal atıklar, inşaat ile ilişkili faaliyetler (yapım, yenileme, tadilat, yıkım vb.) sonucunda ortaya çıkan, miktar ve çeşitlilik olarak her geçen gün artış gösteren katı atıklardır. İnşaat yapım, onarım ve yıkım çalışmaları sırasında farklı özelliklerde yapısal atıklar oluşur. Yapım aşamasında; betonarme, beton, sıva, tuğla, briket, ahşap, çelik, alüminyum, bakır, cam, alçı, fayans, seramik, kiremit, plastik, boya vb. malzemeler kullanılır. Bu malzemelerin birçoğunun hammaddesi doğal kaynaklar olup tükenme tehlikeleri vardır. Kaynak korunumu ve yapısal atıkların önlenmesi/azaltılması için şantiyede yapısal atıklar etkin bir şekilde yönetilmelidir. Bu sebeple, yapım sürecinde kullanılacak malzemeler için ''Malzeme Yönetim Formu'' geliştirilmiştir. Malzeme yönetim formları ile yapım aşamasında ortaya çıkan yapısal atıkların yeniden kullanılması, depolanması, geri kazanılması ve bertaraflarının sağlanması konusunda etkin bir yapısal atık yönetimi oluşturulmaya çalışılmıştır. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; yapısal atıklar ve şantiyede uygulanabilecek atık yönetim sisteminin önemi üzerinde durulmuştur. Çalışmanın amacı, yöntemi ve kapsamı hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde; yapısal atıkların oluşumu, özellikleri ve yapısal atık yönetimi incelenmiştir. Üçüncü bölümde; yapım şantiyesinde atık oluşum sebepleri ve ortaya çıkan yapısal atıklar irdelenmiş, şantiye yönetimi ile atık yönetimi ilişkisi üzerinde durulmuştur. Dördüncü bölümde; şantiyede ortaya çıkan yapısal atıkların önlenmesi/azaltılması için bir yöntem önerilmiş ve alan çalışması yapılmıştır. Sonuç bölümünde, alan çalışmasının neticeleri değerlendirilmiş ve ''Malzeme Yönetimin Formu''nun yapı üretim sistemine adapte edilip uygulanmasının yapı malzemelerinin yönetimine olan katkıları bağlamında, şantiyelerde yapısal atıkları azaltma/önleme faaliyetleri üzerindeki etkisine yer verilmiştir.Building waste is being seen as an important environmental issue by many countries, created by construction activities such as production, renovation, alteration etc. This solid waste is growing daily. Waste created by such activities has different characteristics. During construction a variety of materials are used, such as concrete, plaster, brick etc. Most materials are being produced by natural resources which are in danger of disappearing. Building waste must be managed effectively on construction sites to save resources and prevent or reduce waste amount. "Material Management Forms" are developed for use during building process. Such forms provide an effective building waste management system by classifying, defining, recycling and disposing of the waste created during construction. The study consists of five chapters. The first emphasizes the importance of building waste and the waste management system on the site. Also mentioned here are the goal, management and extent of the study. The second chapter analyses the creation, characteristics and management of building waste. The third chapter examines reasons for waste being created on construction sites. The penultimate chapter suggests a management system which prevents the amount of building waste. Also included here is a field study. The final chapter assesses the results of the field study. Included here also is the contribution of adapting and using the "Material Management Forms" which prevents the building waste during construction.