Petrol fiyatlarının hisse senedi piyasası üzerindeki etkisi: Ampirik bir inceleme

Abstract

Petrol fiyatları, dünya ekonomisine yön veren önemli makroekonomik değişkenlerden biridir. Özellikle 1970'lerde yaşanan petrol krizlerinden sonra petrol fiyatlarının başta enflasyon ve gayri safi yurtiçi hasıla olmak üzere makroekonomik değişkenler üzerindeki etkileri en önemli araştırma alanlarından birisi olarak öne çıkmaktadır. Son yıllarda petrol fiyatlarının ülkelerin makroekonomik değişkenleri üzerinde etkili olduğu kadar, finansal piyasalar üzerinde de etkili olduğu ileri sürülmektedir. Bu nedenle, bu çalışmada, ampirik olarak petrol fiyatlarının hisse senetleri piyasası üzerindeki etkileri çeşitli açıklayıcı değişkenler ile ARDL yöntemiyle analiz edilmektedir. Türkiye için yapılan bu çalışmada ampirik bulgularımız 2002:01-2009:12 döneminde değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisi olduğunu ancak 2010:01- 2021:02 döneminde değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisi bulunmadığını göstermektedir. Ayrıca, petrol fiyatlarının 2008 krizi öncesi dönem için hisse senedi fiyatlarını etkilediği sonraki dönemde aralarında anlamlı ilişki bulunmadığı tespit edilmiştir. 2002:01-2009:12 döneminde ise petrol fiyatlarının hisse senedi fiyatları üzerinde anlamlı ve negatif bir etkide bulunduğu sonucuna varılmaktadır.Oil prices is one of the macroeconomic variables that shape the world economy. Especially after the oil crises in the 1970s, the effects of oil prices on macroeconomic variables, especially inflation and output, stand out as one of the most important research areas. In recent years, it has been argued that oil prices have an impact on financial markets as well as on macroeconomic variables of countries. Therefore, in this study, the effects of oil prices on the stock market are analyzed using the ARDL method with explanatory variables such as consumer price index, real exchange rate, interest rate and industrial production index. In this study for Turkey, our empirical findings show that there is a cointegration relationship between the variables in the 2002:01-2009:12 period, but there is no cointegration relationship between the variables in the 2010:01-2021:02 period. It has been determined that oil prices affect stock prices for the period before the 2008 crisis and there is no significant relationship between them in the following period. For all dependent variables, it is concluded that oil prices have a significant and negative effect on stock returns in the period 2002:01-2009:12.