Bazı pirinç ürünlerinde besin zehirlenmesine neden olan Bacillus cereus kontaminasyonunun araştırılması ve önemi

Abstract

Doğada çok yaygın olarak bulunan Bacillus cereus, gram pozitif ve sporlu bir bakteridir. İnsan ve hayvanlarda az veya çok şiddette çeşitli enfeksiyonlara sebep olmaktadır. Bu enfeksiyonların yanı sıra asıl önemli etkisini, gıda bozulmaları ve oluşturduğu toksinlere bağlı olarak meydana getirdiği gıda zehirlenmeleri ile gösterir. Bu nedenle halk sağlığı açısından önemli problemlere sebep olmasının yanı sıra ekonomik kayıplara da yol açar. Bu çalışmada, hazır yemek sektörünün hayli önem taşıdığı, toplu üretim ve toplu tüketimin yaygınlaştığı, dışarıda yemek alışkanlığının geliştiği ülkemizde, restoranlarda servise sunulmuş olan pirinç pilavlarında Bacillus cereus varlığı araştırılmıştır. Tuzla, Pendik ve Gebze yöresinde bulunan çeşitli restoranlardan alınan 40 adet pirinç pilavı numunesi Bacillus cereus varlığı yönünden incelenmiştir. Analize alman örneklerin % 7,5' inden Bacillus cereus izole edilmiştir. Bacillus cereus ile kontamine olmuş bu üç numunenin bir tanesinde tespit edilen Bacillus cereus vegetatif hücre sayısı insan sağlığı açısından ciddi bir tehlike oluşturmaktadır. Diğer iki numunedeki Bacillus cereus sayıları sınır değerlerin altında bulunmaktadır. Bu nedenle sadece gıda kalitesi yönünden risk taşımaktadır. Ayrıca numunelerden elde edilen bakteri izolatlarının tanımlanması sonucunda, yine gıda zehirlenmesi etkeni olarak bilinen Staphylococcus aureus tüm numunelerde % 20 oranında tespit edilmiştir. Gıda bozulmaları ve çeşitli hastalıkların etkeni olan Bacillus subülis bakterisi de % 30 gibi yüksek bir oranla numunelerden izole edilmiştir. Sonuç olarak bu çalışma ile, hazır satılan gıdaların rutin laboratuar analizlerinde diğer patojenlerin yanı sıra Bacillus cereus' unda aranmasının halk sağlığının korunmasında önem taşıdığı ortaya konulmuştur.

Bacillus cereus is a Gram positive and spore-forming bacteria and is widespread in the enviroment. It causes some mild or severe infections in human an animals. In addition, it causes food spoilage and food poisoning through its toxins. Therefore, it is important for public health and it causes economical loses. In this study, the presence of Bacillus cereus was invastigated in cooked rice. Produced by different restaurants 40 food samples was collected and were analyses for the presence of Bacillus cereus. Bacillus cereus was found in 3 sample at level of 7.5 %. One of these three samples reached a dangerous range for the human healthy. The other samples could be cause food spoilage. In addition, Bacillus subtilis and Stapylococcus aureus was present 30 % and 20 % in the samples. These bacteria causes food spoilage an food poisoning too. These results were indicated that in the routin microbiological analyses, determination of Bacillus cereus in addition to the other pathogenes is important for public health to be benefical to protect the consumers.