Vizyoner liderlik ile çalışan performansı arasındaki ilişkinin incelenmesi

Abstract

Günümüz iş dünyasında işletmeler, küreselleşme ve yoğun rekabetin etkisiyle köklü bir değişim sürecinden geçmektedir. Hızlı teknolojik gelişmeler, değişen pazar yapıları ve işgücündeki dönüşüm, liderlikten beklenen nitelikleri önemli ölçüde değiştirmiştir. Geçmişte istikrarı korumaya odaklanan yönetici profili, yerini değişimi yöneten, vizyon geliştiren ve geleceği şekillendiren liderlere bırakmıştır. Bu bağlamda, günümüz yönetim anlayışı vizyoner liderliği merkezine alan bir yaklaşıma dönüşmektedir. İşletmelerin başarısında ve rekabet avantajı kazanmalarında vizyon oluşturma ve bu vizyonu hayata geçirme noktasında çalışanlar ile birlikte hareket eden vizyoner liderlerin büyük payı olduğu, bu liderlik tarzının çalışanlarda olumlu tutum ve davranışların gelişimine katkıda bulunduğu görülmektedir. Bu bağlamda bu çalışmanın amacı, vizyoner liderliğin çalışan performansı üzerindeki etkisini yaratıcı öz-yeterliliğin ve yenilikçi iş davranışının aracılık etkisi ışığında incelemektir. Farklı sektörlerde çalışan 309 kişiden çevrim içi anket yöntemi kullanılarak veriler toplanmış ve toplanan veriler, SPSS ve AMOS 21 programları aracılığıyla analiz edilmiştir. AMOS 21 programı kullanılarak doğrulayıcı faktör analizi yapılmış, hipotez testleri için SPSS PROCESS makrosu kullanılarak analiz yapılmıştır. Araştırma bulguları, vizyoner liderliğin çalışan performansı ile pozitif yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca, yaratıcı öz-yeterlilik ve yenilikçi iş davranışının, vizyoner liderlik ve çalışan performansı arasındaki ilişkide aracı rol oynadığı tespit edilmiştir. Son olarak vizyoner liderliğin çalışan performansına etkisinde yaratıcı öz-yeterlilik ve yenilikçi iş davranışının seri aracılık rolü olduğu bulgulanmıştır. Bu çalışma, vizyoner liderliğin çalışan performansı üzerindeki etkisinin sadece doğrudan bir etkiden ibaret olmadığını, aynı zamanda çalışanların içsel ve davranışsal özellikleri üzerinden şekillenen bir süreç olduğunu, örgütlerde performansı artırmak isteyen liderlerin vizyoner bir yaklaşımla çalışanlarının yaratıcı öz-yeterlilik ve yenilikçi iş davranışlarını desteklemelerinin kritik önem taşıdığını göstermiştir. Çalışma, vizyoner liderliğin çalışanların yaratıcı öz-yeterliliklerini güçlendirerek ve yenilikçi iş davranışlarını destekleyerek çalışan performansını artırdığını göstermede bütüncül bir yaklaşım sunarak, liderlik ve performans ilişkisine dair daha derin bir araştırma anlayışı sunmaktadır.In today's business world, organizations are experiencing a profound transformation process due to globalization and intense competition. Rapid technological developments, shifting market structures, and workforce transformations have significantly altered the qualifications expected of leaders. The managerial profile that focused on maintaining stability in the past has been replaced by leaders who manage change, develop vision, and shape the future. In this context, today's management approach has evolved into one centered on visionary leadership. Visionary leaders, working in collaboration with employees to create and implement a shared vision, play a crucial role in the success of organizations and their competitive advantage. This leadership style fosters the development of positive attitudes and behaviors among employees. In this regard, the aim of this study is to examine the effect of visionary leadership on employee performance, considering the mediating roles of creative self-efficacy and innovative work behavior. Data were collected from 309 individuals working in various sectors using an online survey method and analyzed using SPSS and AMOS 21 software. Confirmatory factor analysis was performed using the AMOS 21 program, and analysis was performed using the SPSS PROCESS macro for hypothesis testing. Results showed that visionary leadership is positively correlated with employee performance. Additionally, creative self-efficacy and innovative work behavior serve as mediators in the relationship between visionary leadership and employee performance. Finally, it was found that creative self-efficacy and innovative work behavior play a serial mediating role in the effect of visionary leadership on employee performance. This study shows that the impact of visionary leadership on employee performance is not merely a direct effect, but rather a process shaped by employees' internal and behavioral characteristics. It also demonstrates that leaders seeking to improve performance in their organizations must adopt a visionary approach to support their employees' creative self-efficacy and innovative work behaviors. The study presents a comprehensive approach to demonstrating that visionary leadership enhances employee performance by strengthening employees' creative self-efficacy and fostering innovative work behaviors, thereby providing a deeper understanding of the relationship between leadership and performance.