Türkiye'de hayatın değeri hesaplamalarına yeni bir yaklaşım

Abstract

İş yaşamında karşılaşılan riskleri kabul etmek, çalışanın işten sağladığı parasal faydanın önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Bu gerçekten yola çıkarak, özellikle politikaların etkin oluşturulması için hayatın değeri hesaplanmaktadır. Günümüzde, hayatın değeri hesaplamaları oldukça önem kazanmıştır. Bunun çeşitli nedenleri vardır. Örneğin, yasal süreçlerde kurumlar ve bireyler hayatın değeri hesaplamalarına ihtiyaç duymaktadır. Hayatın değeri hesaplamaları oldukça önemli olmasına rağmen bu çalışmaların büyük çoğunluğu gelişmiş ülkeler için yapılmıştır. Gelişmekte olan ülkeler için yapılan az sayıda çalışma bulunmaktadır. Hayatın değeri hesaplamalarındaki büyük eksikliklerden birisi literatürde işçi-işveren eşleşmesi kullanan veri setinin oldukça az olmasıdır. Ekonometrik modelin oluşturulmasında çalışanın çalıştığı kurumun özelliklerinin kullanılması, etkinin doğru ölçülmesi için kritik önem arz etmektedir. Bu çalışma, Türkiye'de işçi-işveren eşleştirilmiş veri setinin kullanıldığı ilk çalışmadır. Çalışmanın temel amacı, yaralanmalı kazalarla ücret arasındaki ilişkiyi inceleyip Türkiye için hayatın değerini hesaplamaktır. Ekonometrik analiz için, Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 2014 yılı Kazanç Yapısı Araştırması verilerinden yararlanılmıştır. Analizin temelini oluşturan yaralanmalı kaza sayıları ise Sosyal Güvenlik Kurumundan (SGK) temin edilmiştir. Hesaplamalarda kullanılan ekonometrik yöntem ağırlıklı en küçük kareler yöntemidir. Yapılan hesaplamalar sonucunda bu çalışmanın bulguları göstermektedir ki yaralanmalı kazalarla ücretler arasında istatistiksel olarak anlamsız küçük pozitif bir ilişki vardır. Bu sonuçlar, Türk iş gücü piyasasında mesleki riskin denge ücret oluşumunda etkisi olmadığını göstermektedir.

Risk of job are one of the most important reasons of monetary benefits from the job. Because of that, the Value of Statistical Life (VSL) becomes an essential tool to have efficient policies. There are several reasons why has the Value of Statistical Life been valuable for researchers e.g. its legal usefulness. Although the calculation of the Value of Statistical Life is very important, many studies calculate it for developed countries. Another issue in previous literature is there are few studies that use employer-employee matched datasets. Using characteristics of employers help to accurately estimate the Value of Statistical Life. It is the first attempt to use an employer-employee matched dataset for Turkey. The main goal of this thesis is calculating the Value of Statistical Life with using job accidents for Turkey. Turkish Statistical Institute's 2014 Sructure of Earnings Survey is used for the econometric analysis. In addition, the number of job accidents is collected by Social Security Institution. Econometric analysis depend on weighted least square techniques. The estimates show that there is not statistically significant small positive relationship between the number of job accidents and earnings. It means that the occupational hazard rate does not have a significant impact on equilibrium wages in Turkish labor markets.