Bazı azol türevi siklofosfazen bileşiklerinin sentezi ve yapılarının incelenmesi

Abstract

Bu çalışmada temel olarak, bazı siklotrifosfazen türevleri ile azol gruplarının reaksiyonları incelendi. Öncelikle hekzaklorosiklotrifosfazen ile morfolinin reaksiyonu gerçekleştirilerek, bu reaksiyondan N3P3Cl5(NC4H8O) (1), geminal olmayan trans-N3P3Cl4(NC4H8O)2 (2) ve cis-N3P3Cl4(NC4H8O)2 (3) bileşikleri elde edildi. Elde edilen bileşiklerden trans-N3P3Cl4(NC4H8O)2 (2) ile azol gruplarının (imidazol, pirazol ve benzimidazol) uygun şartlar altında reaksiyonları gerçekleştirilerek, bütün klorların azoller ile yer değiştirdiği üç adet yeni azol türevi (4-6) sentezlendi. Ayrıca, hekzaklorosiklotrifosfazen ile 1,3-propandiolün reaksiyonu gerçekleştirilerek mono-spiro N3P3Cl4(OC3H6O) (7) bileşiği sentezlendi ve bileşik 7 ile azol gruplarının (imidazol, pirazol ve benzimidazol) uygun şartlar altında reaksiyonları gerçekleştirilerek, bütün klorların azoller ile yer değiştirdiği üç adet yeni azol türevi (8-10) sentezlendi. Sentezlenen bileşiklerin yapıları kütle, 1H ve 31P NMR spektroskopileri, elementel analiz ve uygun bileşikler için tek kristal X-ışını kırınımı çalışmalarından elde edilen veriler ile belirlendi.

In this study mainly, it was investigated the reactions of some cyclotriphosphazene derivatives with azole groups. Firstly, compounds N3P3Cl5(NC4H8O) (1), nongeminal trans-N3P3Cl4(NC4H8O)2 (2) and cis-N3P3Cl4(NC4H8O)2 (3) were obtained from the reaction of hexachlorocyclotriphosphazene with morpholine. Compound trans-N3P3Cl4(NC4H8O)2 (2) was reacted with azole groups (imidazole, pyrazole, benzimidazole) under suitable reaction conditions and three new compounds (4-6) were synthesized from these reactions. Compound mono-spiro N3P3Cl4(OC3H6O) (7) was synthesized from the reaction of hexachlorocyclotriphosphazene with 1,3-propanediol. Compound N3P3Cl4(OC3H6O) (7) was reacted with azole groups (imidazole, pyrazole, benzimidazole) under suitable reaction conditions and three new compounds (8-10) were synthesized from these reactions. Structures of synthesized compounds have been characterized by mass, 1H, 31P NMR spectroscopies, elemental analysis, and single crystal X-ray diffraction measurement has been used for obtained suitable crystals.