Algılama faktörlerinin endüstriyel grafik kullanıcı arayüz ergonomisine etkilerinin araştırılması

Abstract

Çalışma hızı, operatörün ve sistemin güvenliği endüstriyel uygulamalarda çok önemlidir. İnsan ve makina arasındaki etkileşim etkili ve ergonomik, sistem-kullanıcı arasındaki veri transferi de doğru ve hızlı olmalıdır. Kullanıcı sistem risk durumuna geçmeden sisteme müdahale edebilmelidir. Yakın geçmişe kadar bu etkileşim birbirinden bağımsız göstericiler ve komuta araçlarından oluşan kontrol panelleriyle yapılıyordu. Fakat modern kontrol uygulamalarında, veri gösterimindeki ve bilgisayar grafiklerindeki gelişmeler, geleneksel kontrol panellerinin yerine benzetim ve canlandırma yöntemleri kullanılan grafiksel kullanıcı arayüzlerini mümkün kılmıştır. Bu çalışmada, endüstriyel arayüz tasarımında dikkat edilecek önemli faktörler araştırılmıştır. Ergonomi ve ergonomik tasarım ölçütleri incelenerek arayüz kavramına nasıl uygulanabileceği araştırılmıştır. Psikolojik test tekniklerine uyularak iki test paketi geliştirilmiştir. İlk pakette, ilk olarak ekrandaki değişimin farkedilmesi ekran bölgelerine göre incelenmiştir. Daha sonra değişimin farkedilmesi ile değişime müdahale edebilme arasındaki bağıntının ölçülebilmesi için yine ekran bölgelerine göre erişim testi uygulanmıştır. İkinci test paketinde ise, rengin arayüzde etkin kullanımı ve kullanıcının ekranı kullanma stratejisinin ölçülmesi hedeflenmiştir. Test sonuçlan değerlendirilerek, endüstriyel grafik kullanıcı arayüzlerde güvenliği, kullanım kolaylığını, kısaca ergonomiyi sağlayacak bulgular edinilmiştir.Working speed, operator and machine safety are so important at the industrial applications. Interaction must be effective and ergonomic for quickly and truly perception of data transmitted by the system. It obtains enough time for giving the needed commands before the system enters a risk case. Until near past, this interaction was made only by industrial control panels those are equipped by independent indicators and command tools. But at modern process control applications, improvements at knowledge presentation and computer graphics made possible simulated and animated industrial graphical user interfaces instead of conventional control panels. At this work, important points for industrial user interfaces are researched. Ergonomics, design criterions and how to implement these to interface concept are studied. Two test packages are developed according to psychological test techniques. At the first package, firstly, recognizing the change on screen is searched. Then to understand the relationship between percepting change and accessing it, accession test is applied. Also at the second test package, usage of color at interface and user's strategy of using screen sections are tried to be searched. After evaluation of test results, discoveries that obtains security, comfort, shortly ergonomics at industrial graphical user interfaces are had.