Yunanistan'ın Türkiye ve Balkanlar üzerindeki stratejik hedefleri

Abstract

Yunanistan tarihi boyunca batılı güçlerin bir piyonu olarak kullanılmıştır. Doğu Sorunu’nun çözümü kapsamında, başlangıç safhasında Rusya, daha sonraları ise batılı devletler tarafından kullanılan rumlar, Osmanlı imparatorluğu bünyesinde çıkarılan isyan ile bağımsızlığını kazanmış bir topluluktur. Türk düşmanlığı bu topluluğu bütünleştirici bir etki yapmış ve millet oluşumunda ciddi bir etken olmuştur. Yunanistan bağımsızlığını Türklerden kazanmış; yeni kurulan genç Türkiye Cumhuriyeti de İstiklal Savaşı’nı Yunanistan’a karşı vermiş olduğu mücadele sonucu kazanmıştır. Yunanistan kurulduğu tarihten itibaren -batının desteğiyle- hiç çaba sarf etmeden Türk topraklarını bünyesine katarak sürekli olarak büyümüştür. Bu genişlemenin altında yatan temel faktör olarak karşımıza “ Megali İdea “ çıkmaktadır. Megali İdea, Türkiye’nin bütünlüğünü tehdit eden hedefleri bünyesinde barındırdığı için sonuçları itibarı ile ülkemiz için hayati önemi haizdir. Özellikle SSCB’nin çöküşünden sonra aktif bir dış politika izleyen ve bölgesinde etkin bir güç olarak ortaya çıkan Türkiye’yi sınırlama arayışlarına giren Yunanistan, ilk aşamada Avrupa Birliği üyeliğinin kendisine sağladığı katkıları kullanarak Balkanlar’da bir etki alanı oluşturmak, bir sonraki aşamada ise kendisine düşman olarak kabul ettiği Türkiye’nin çevresinde yer alan ülkeler ile ikili ilişkilerini geliştirerek Türkiye’yi kuşatmak ve sonuç olarak bölgesel bir güç olmak çabası içerisine girmiş bulunmaktadır. Bu durum Yunanistan’ın Beyaz Kitabında şu şekilde belirtilmiştir: 1 1 Yunanistan Savunma Bakanlığı WEB Sitesi. • Ülkenin, aşamalı bir şekilde Avrupa Birliği'nin Balkanlar kapısı olarak şekillenebilmesi için Balkanlar'daki konumunun güçlendirilmesi, • Doğu Akdeniz ve Karadeniz bölgelerinde Yunanistan'ın aktif bir biçimde var olması , • Doğu Akdeniz, Karadeniz ve Balkanlar bölgelerinde işbirliği, barış, siyasi güvenlik hedefleri istikametinde dinamik bir askeri diplomasinin geliştirilmesi, • Yunanistan'ın, bulunduğumuz dönem içerisinde uluslararası siyasi konjonktürün yeni verilerine uyum gösteren tüm uluslararası organizasyonlara aktif bir şekilde iştirak etmesi, • Yurt dışında yaşayan Yunanlıların hareketlerinin sağladığı gerekli girişimlerle Helenizmin merkezi metropolü olarak ülkenin etkili bir biçimde faaliyet göstermesi,” • Jeopolitik ilgi sahasına giren Avrupa, Adriyatik, Balkanlar, Karadeniz, Doğu Akdeniz, Orta Doğu ve Kuzey Afrika'da işbirliği, iyi komşuluk ve dostluk ilişkilerinin geliştirilmesi, gerekmektedir. 2 Bu çalışmada, öncelikle Yunanistan’a ilişkin genel bilgilere yer verilmiş, Yunanistan’ı ortaya çıkaran unsurlar üzerinde durulmuş, Megali İdea’nın ortaya çıkışı, Türkiye ve Balkanlar üzerindeki stratejik hedefleri bu kapsamda Balkan ülkeleri ile ilişkileri ve bölgeye müdahil dış güçlerin politikaları her biri ayrı ayrı bir durum olarak detaylı bir şekilde ele alınmış, ayrıca Türkiye tarafından geliştirilmesi gereken stratejiler belirlenmeye çalışılmıştır.During the history, Greece has been used as a pawn by Russia and western powers. At the beginning Greeks were revolutionized by Russia and then western states for the solution of the “East Problem”. The Grek state was born of a revolt against Ottoman rule and for much of the next 80 years it expanded by lopping of parts of Ottoman territory without any efforts but with the help of western powers. Malignity of Turks and Megali Idea –the desire to unite Greeks in a common Grek state– are driving forces behind Greek policy up until the early 21th century. These two factors have unity of sentiment effect on process of nation-building or state-building of Greece and then transformed Greek community into a Greek nation. Megali Idea may have had vitally important consequences for Turkey because of accommodating the threats very dangerous to Turkey’s unity and future as seen in history .3 Ironically, Greece have gained their sovereignty from Turks, and similarly the birth of the modern Turkey was closely associated with the campaign against Greece. Especially after the collapse of SSCB, Greece has begun to seek ways of taking measures to restrain Turkey for her being active on foreign policy and emerging as an regional actor. At first, with the advantages of the membership of the European Union, Greece have begun to organize an interest area in Balkans, then have planned to build up bilateral relations with the countries around Turkey to surround her historical enemy Turkey, at last to have been a regional power instead of Turkey. The situation stated above is classified in Greece’s White Book as seen below : 4 3 LESSER, Ian,O, LARRABEE, F. Stephen, Turkish Foreign Policy in an Age of Uncertainty,RAND,s.72, 2003 4 Yunanistan Savunma Bakanlığı WEB Sitesi. • Greece have to consolidate and deepen his position in the Balkans, gradually to be a Balkan’s door of the EU • Greece have to fashion a more active role in the Eastern Mediterranean and Black sea • Developing a dynamic military diplomacy for cooperation, peace, and political security aims in Eastern Mediterranean, Black sea and Balkans regions, • In the recent days, to ensure Greece’s integrations actively into the all key western institutions which were adapted to new datas of international policy conjuncture, • With outcome of the activities of the The Greeks living abroad, Greece have to play efficient role as a Helenism center , • Greece have to be in vicinity, good fellowship and cooperation with European, Adriatic, Balkans, Black Sea, East Mediterranean, Middle East and Northern African countries and develop bilateral relationship with those countries.5 In this study, first of all, the main factors of emergence of Greece, the emergence of Megali İdea, the Megali İdea’s main strategic goals related Turkey, Greece’s strategic goals about Balkans, in this scope, Greece’s relations with Balkans countries and the foreign powers having interests in Balkans have been examined seperately and detailled and necessary strategies that have to be developed by Turkey are indicated as a conclusion.