Hidrografik ölçüler yöntemiyle su altı haritalarının üretimi

Abstract

Türkiye'nin üç tarafı denizlerle çevrili olmasının yanı sıra, doğal ve yapay göllerin sayısı da oldukça fazladır. Bu durumun bir gereği olarak da hidrografık haritalara duyulan gereksinmeleri de artırmaktadır. Bu ihtiyacı gidermek amacıyla çeşitli kurumlar hidrografık harita üretimi konusunda çalışmalar yapmaktadırlar. Bu güne kadar çok sayıda hidrografık harita yapılmış olmasına rağmen, hidrografık ölçmeler konusunda büyük emek ve harcamaların yapıldığı bu çalışmalar gerek hassasiyet, gerek verim ve gerekse haritaların yapımıyla ilgili belli bir standarda ulaşılamamıştır. Bu çalışmanın I. Bölümünde; hidrografık haritalarla ilgili genel özelliklere değinilmiş, yapımına ait genel bilgiler verilerek Türkiye'de bu konuda çalışma yapan kuruluşlar hakkında açıklama yapılmıştır. II. Bölümde ise hidrografık haritaların iskeletini oluşturan jeodezik noktalara ilişkin açıklama yapıldıktan sonra, bu haritaların kara ile bağlantısını sağlamak amacıyla kıyı şeridine ait ölçmeler III. E ölümde açıklanmıştır. Hidrografık haritaların temelini teşkil eden derinlik ölçmeleri ile genel bilgilere IV. Bölümde değinilerek, bu ölçme yöntemlerinden ekosanderla yapılan ölçmelerle ilgili ayrıntılı açıklamalar V. Bölümde yapılmıştır. Derinliği ölçülen noktaların yatay düzlemde ki konumunun belirlenmesi ile ilgili hususlar VI. Bölümde açıklanarak, yapılan ölçümlerin sonucunda haritaların çizimi ile ilgili bilgilerse VII. Bölümde verilmiştir. Türkiye'de üretilen hidrografık haritalara ait noktaların yatay düzlemdeki konum hassasiyetleri yeterli olmasına karşın, özellikle 1:5000 ve daha büyük ölçekli haritalar için derinlik değerlerindek hassasiyetin yetersiz olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca ekosandır ile yapılan derinlik ölçmelerinde eğim düzeltmesinin uygulanmadığı ve bununda sistematik hatalara neden olduğu saptanmıştır.V Sonuç ve Öneriler Bölümünde ise; bu çalışma kapsamı içerisinde elde edilen bilgiler özetlenmiş ve hidrografık haritaların yapımıyla ilgili önerilerde bulunulmuştur.Türkiye'nin üç tarafı denizlerle çevrili olmasının yanı sıra, doğal ve yapay göllerin sayısı da oldukça fazladır. Bu durumun bir gereği olarak da hidrografık haritalara duyulan gereksinmeleri de artırmaktadır. Bu ihtiyacı gidermek amacıyla çeşitli kurumlar hidrografık harita üretimi konusunda çalışmalar yapmaktadırlar. Bu güne kadar çok sayıda hidrografık harita yapılmış olmasına rağmen, hidrografık ölçmeler konusunda büyük emek ve harcamaların yapıldığı bu çalışmalar gerek hassasiyet, gerek verim ve gerekse haritaların yapımıyla ilgili belli bir standarda ulaşılamamıştır. Bu çalışmanın I. Bölümünde; hidrografık haritalarla ilgili genel özelliklere değinilmiş, yapımına ait genel bilgiler verilerek Türkiye'de bu konuda çalışma yapan kuruluşlar hakkında açıklama yapılmıştır. II. Bölümde ise hidrografık haritaların iskeletini oluşturan jeodezik noktalara ilişkin açıklama yapıldıktan sonra, bu haritaların kara ile bağlantısını sağlamak amacıyla kıyı şeridine ait ölçmeler III. E ölümde açıklanmıştır. Hidrografık haritaların temelini teşkil eden derinlik ölçmeleri ile genel bilgilere IV. Bölümde değinilerek, bu ölçme yöntemlerinden ekosanderla yapılan ölçmelerle ilgili ayrıntılı açıklamalar V. Bölümde yapılmıştır. Derinliği ölçülen noktaların yatay düzlemde ki konumunun belirlenmesi ile ilgili hususlar VI. Bölümde açıklanarak, yapılan ölçümlerin sonucunda haritaların çizimi ile ilgili bilgilerse VII. Bölümde verilmiştir. Türkiye'de üretilen hidrografık haritalara ait noktaların yatay düzlemdeki konum hassasiyetleri yeterli olmasına karşın, özellikle 1:5000 ve daha büyük ölçekli haritalar için derinlik değerlerindek hassasiyetin yetersiz olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca ekosandır ile yapılan derinlik ölçmelerinde eğim düzeltmesinin uygulanmadığı ve bununda sistematik hatalara neden olduğu saptanmıştır.VII depth measurings which are realized with the echo-sounder and as a result this given way to the systematic errors. In "the result and suggestions" section, the information attained within this study and some suggestions related to the hidrographic map drawing were given.