İş çevresi, kurum kültürü ve işletme stratejileri arasındaki ilişkiler : otel işletmeleri üzeine bir araştırma

Abstract

Bu araştırmanın temel amacı; İş Çevresi, Kurum Kültürü ve Organizasyonel Strateji arasındaki doğrudan ve dolaylı ilişkileri ve etkileşimleri keşfedici ve doğrulayıcı analiz yöntemleriyle tespit etmek ve bu ilişkilerden yola çıkarak doğrulayıcı karakterli modeller geliştirmektir. Araştırmanın evrenini, Türkiye'de turizm sektöründe faaliyet gösteren 3-4-5 yıldızlı otel işletmelerinin konuyla ilgili üst düzey yöneticileri oluşturmaktadır. Nicel araştırma yönteminin kullanıldığı araştırmada, veriler yüz yüze anket tekniği ile elde edilmiştir. Değerlendirmeye alınan ve verilerin analizinde kullanılan toplam anket sayısı 310'dur. Araştırmada kullanılan başlıca istatistiksel analizler; betimleyici istatistikler, keşfedici faktör analizi, korelasyon analizi, regresyon analizi, farklılık testleri, doğrulayıcı faktör analizi ve path analizi şeklindedir. Verilerin analizinde SPSS 20.0 ve LISREL 8.72 paket programları kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçları ağırlıklı olarak Akdeniz, Ege ve Marmara bölgelerinde yer alan, her mevsim hizmet veren, statü itibari ile münferit 3-4 yıldızlı otel işletmelerinin üst düzey yöneticilerinin bakış açılarını yansıtmaktadır. Araştırmanın doğrulayıcı karakterli analiz sonuçlarına göre; otelcilik sektöründeki en kritik iş çevresi özelliği dinamizmdir. Otel işletmelerinde en yaygın kurum kültürü pazar kültürüdür. En fazla tercih edilen stratejiler ise agresif stratejidir. Araştırma modelinde yer alan değişkenlere yönelik doğrudan ilişkiler (ikili modeller) çerçevesinde; Çevresel dinamizmin hakim olduğu iş çevreleri için en uygun kurum kültürü, klan kültürü ve en uygun strateji türü, taklitçi stratejidir. Aynı şekilde baskı unsurunun öne çıktığı iş çevrelerinde en uygun kurum kültür ve strateji, klan kültürü ve savunmacı stratejidir. Çeşitlilik unsurunun egemen olduğu iş çevrelerinde ise en uygun kurum kültürü, pazar kültürü ve en uygun strateji, agresif stratejidir. Karmaşıklığın baskın olduğu iş çevrelerinde ise klan kültürü ve savunmacı strateji en uygun kurum kültürü ve strateji olarak kabul edilmektedir. Dolaylı ilişkiler (üçlü modeller) açısından ise; çevresel dinamizm-klan kültürü-taklitçi strateji arasında; çevresel baskı-klan kültürü-agresif strateji arasında; çevresel çeşitlilik-pazar kültürü-agresif strateji arasında; çevresel karmaşıklık-klan kültürü-savunmacı strateji arasında dolaylı ilişkiler tespit edilmiştir.The main goal of this research is to identify the direct and indirect relationships and interactions between Business Environment, Corporate Culture and Organizational Strategy through the exploratory and confirmatory analysis methods, and to develop the confirmatory character models based on these relations. The research population is the senior executives of 3-4-5 star hotel companies operating in the tourism sector. Quantitative research method was conducted and the data were obtained by face-to-face survey technique. Total number of questionnaires, taken into consideration and used in the data analysis, is 310. The main statistical analyses used in the study are; descriptive statistics, exploratory factor analysis, correlation analysis, regression analysis, the difference tests, confirmatory factor analysis and path analysis. SPSS 20.0 and LISREL 8.72 software packages were used to analyze the data. The results of the study mainly reflects the perspectives of the senior managers of 3 and 4 star hotel enterprises that placed in the Mediterranean, the Aegean and Marmara regions, serving all seasons, having the status of individual. According to the confirmatory character results of the study; in the hospitality industry, the most dominant business environment charasteristics is the Dynamism. The most common corporate culture in hotel business is the market culture. Aggressive strategy is the most preferred strategy by hotels. Direct relations for the variables included in the research model (two models), significant relationships and interactions were determined between environmental dynamism and clan culture and imitator strategy; between pressure and clan culture and defensive strategy; between diversity and market culture and agressive strategy; between complexity and clan culture and defensive strategy. In terms of indirect relationships, it has been identified indirect relationships between environmental complexity-clan culture-defensive strategy; diversity-market culture-agressive strategy; pressure-clan culture-agressive strategy and dynamism-clan culture-imitator strategy.