Türkiye'de İHA VE SİHA'ların ulusal güvenlik amaçlı kullanımı

Abstract

Son yıllarda uluslararası ilişkilerde güvenlik alanında büyük değişimlere yol açan iki önemli gelişme yaşanmıştır. İlk olarak, Özel Askeri Şirketler (PMCs) ve Özel Güvenlik Şirketleri (PSCs), geleneksel devlet ordularının yanı sıra kullanılmaya başlanmış ve bu değişiklikler stratejik ve operasyonel düzeyde etkiler yaratmıştır. Güvenlik alanında yaşanan ikinci büyük değişim ise, İnsansız Hava Araçları (İHA). ve Silahlı İnsansız Hava Araçları (SİHA)'nın kullanımının yaygınlaşmasıdır. Bu araçlar, düşük maliyetle etkili gözetleme, keşif ve hedef vurma yetenekleri sunar. Bu da savaş ve savunma stratejilerini değiştirir ve geleneksel askeri doktrinleri etkiler. Bu araçlar savaş ve savunma faaliyetlerine yeni bir boyut kazandırdığı gibi, konvansiyonel savaş stratejilerine de entegre olabilmekte ve devletlere faaliyetlerinde büyük avantajlar sağlayabilmektedirler. Bu çalışmada, savunma faaliyetlerine yeni bir boyut getiren bu iki önemli gelişmeyi detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Özel güvenlik şirketlerinin yasal statüleri nedir? Uluslararası hukuk açısından özel güvenlik şirketleri nasıl değerlendirilmektedir? Sorularına yanıt aranmıştır. Bu genel çerçevenin ardından Türkiye özelinde bazı sorulara yanıtlar aranmıştır. Türkiye'de üretilen Silahlı / Silahsız insansız hava araçları hangi ülkelerde, ne tür faaliyetler için kullanılıyor? Bu araçların kullanımı ile Türk dış politikasında bir değişim yaşandı mı? Türkiye'de İHA ve SİHA'ların ulusal güvenlik amaçlı kullanımında neler görülmekte, bu durum Türkiye'nin Dış Politikasını ne düzeyde etkilemektedir sorularına yanıt aranmıştır. Bunun için öncelikle güvenliğin anlamı ve önemi incelenmiş, güvenlik ile ilgili kuramlar ele alınmıştır. Sonrasında PMC ve PSC'lerin tarih sahnesine çıkışından günümüze kadar gelişimi incelenmiştir. İHA ve SİHA'ların da tarihsel gelişimi, teknik özellikleri incelenmiş ve Türkiye'de üretilen araçların özellikleri, etkinliği ve ekonomiye katkısı ele alınmıştır. Sonuç olarak ulusal askeri güçler ile PMC şirketlerindeki çalışanlar arasında net bir ayrım yapılamadığı, geçerli ve net bir uluslararası hukuki durum ortaya konulamadığı görülmüştür. Tez, Türkçe kaynaklarda çok fazla yer almamış bu konu için ilave bir çalışma olması sebebiyle önem arz etmektedir. Özel askeri şirketlerin hukuki durumu ile ilgili olarak literatür taranmış ve müstakil bir başlık altında tezde incelenmiştir. Ayrıca Türkiye'de üretilen insansız hava araçlarının etkinliği, özellikleri ve Türk dış politikasına olan etkisi de tez kapsamında incelenmiştir.In recent years, two important developments have occurred in international relations that have led to major changes in the field of security. First, Private Military Companies (PMC). and Private Security Companies (PSC). began to be used alongside traditional state armies, and these changes created impacts at the strategic and operational level. The second major change in the field of security is the widespread use of Unmanned Aerial Vehicles (UAVs). and Unmanned Combat Aerial Vehicles (UCAVs).. While these vehicles add a new dimension to war and defense activities, they can also be integrated into conventional war strategies and provide great advantages to the governments in their activities. What is the legal status of private security companies? How are private security companies evaluated in terms of international law? Answers to these questions have been sought. Following this general framework, answers to some questions specific to Türkiye were sought. In which countries and for what kind of activities are Armed/Unarmed unmanned aerial vehicles produced in Turkey used? Can these tools be considered successful in terms of achieving the intended goal? Has there been a change in Turkish foreign policy with the use of these vehicles? Answers were sought to the questions of what is seen in the use of UAVs and UCAVs for national security purposes in Turkey and to what extent this situation affects our foreign policy. For this purpose, first of all, the meaning and importance of security were examined and theories related to security were discussed. Afterwards, the development of PMCs and PSCs from their emergence to the present day was examined. The historical development and technical features of UAVs and UCAVs were examined, and the features, effectiveness and contribution to the economy of the vehicles produced in Turkey were discussed. As a result, it was observed that a clear distinction could not be made between national military forces and employees of PMC companies, and a valid and clear international legal situation could not be presented. The thesis is important because it is an additional study on this subject, which has not been covered much in Turkish sources. The literature regarding the legal status of private military companies has been scanned and examined under a separate title in the thesis. In addition, the effectiveness and features of unmanned aerial vehicles produced in Turkey and their impact on Turkish foreign policy were also examined within the scope of the thesis.