Fonksiyonel grup içeren Mü- nitrido porfirinler

Abstract

µ-Nitrido ftalosiyanin ve porfirin yapıları doğada bulunan ve güçlü C-H bağını oldukça kolay şekilde oksitleyebilen Sitokrom P 450 ve Metan monooksijenaz (MMO) enzimlerinin yapılarına benzerliği sebebi ile oksidasyon reaksiyonlarında araştırmacılar tarafından kullanılmaktadır. Yapıların oksidasyon özelliklerinin geliştirilmesi amacı ile ligandlar farklı fonksiyonel gruplar ile fonksiyonlandırılıp, bu substitüe grupların etkisi araştırılmaktadır. Ayrıca farklı geçiş metalleri ile de yapılan çalışmalar mevcuttur. Bu çalışmalar doğrultusunda µ-Nitrido yapıların oksidasyon çalışmalarında, özellikle demir geçiş metali içeren örneklerinde demir atomları arasındaki güçlü delokalizasyondan (FeIII-N-FeIV), doğada bulunan enzimlerden bile daha iyi sonuç verdiği görülmektedir. Bu tez çalışması iki kısımdan oluşmaktadır. İlk kısımda fonksiyonel grup içeren µ-Nitrido porfirinlerin sentezi açıklanmış ve yapılar analizler ile detaylı bir şekilden aydınlatılmıştır. Literatürde yer almayan proparjil grup içeren µ-Nitrido porfirin yapısı ilk defa sentezlenmiş ve karakterize edilmiştir. İkinci kısımda ise µ-Nitrido ftalosiyanin sentezi üzerine çalışmalar yapılmıştır. Elektron verici ve çekici gruplara sahip µ-Nitrido ftalosiyaninler sentezlenerek alkol oksidasyonundaki etkileri incelenmiştir.

µ-Nitride phthalocyanine and porphyrin structures are used by researchers in oxidation reactions due to their similarity to the structures of Cytochrome P 450 and Methane Monooxygenase enzymes found in nature and can oxidize the strong C-H bond quite easily. To improve the oxidation properties of the structures, ligands are functionalized with different functional groups and the effects of these substituents are investigated. There are also studies conducted with different transition metals. In line with these studies, it is seen that µ-Nitride structures give better results in oxidation studies, especially in samples containing iron transition metal. Strong delocalization between iron atoms (FeIII-N-FeIV) gives better oxidation results even than enzymes found in nature. This thesis work consists of two parts. In the first part, the synthesis of µ-Nitride porphyrins containing functional groups is explained and the structures are elucidated in detail with analyses. The structure of µ-Nitride porphyrin containing propargyl group, which is not included in the literature, was synthesized, and characterized for the first time. In the second part, studies were carried out on the synthesis of µ-Nitride phthalocyanine. µ-Nitride phthalocyanines with electron donating and withdrawing groups were synthesized and their effects on alcohol oxidation were investigated.