Nakit dönüşüm süresinin finansal performansa etkisi: Borsa İstanbul'daki şirketler üzerine bir çalışma

Abstract

Nakit dönüşüm süresinin firmaların finansal performansına olumlu ya da olumsuz etkileri mevcuttur. Olumlu etkisini; müşterilerden erken ya da vadesinde tahsilat yapıp tedarikçilere geç yada vadesinde ödeme yapmamız durumunda nakit ihtiyacımız azalacak ve buna bağlı olarak da borçlanma maliyetimiz azalacak olarak değerlendirebiliriz. Olumsuz etkisini ise; müşteri tahsilatlarımızı vadesinden daha geç yaparsak tedarikçi ödemelerimiz ve hammadde alımımız için nakde ihtiyaç duyulacak bu da borçlama sebebi olacaktır. Olumsuz etkisini müşteri tahsilatllarını vadesinde yapıp tedarikçi ödemelerini vadesinden erken yapmamız durumu için de yine borçlanma ihtiyacına sebep olacağı şeklinde değerlendirebiliriz. Nakit dönüş süresi uzun olan firmaların satışlarından kaynaklı alacaklarını tahsil etme süresi uzun olduğu için yüksek satış hacmi olmasının yanında uzun vadede yapılan tahsilatlar sonucu yüksek yatırım maliyetine katlanıp firma karlılığının azalmasına sebep olabilirler. Bu çalışmada Borsa İstanbul'da yer alan firmaların 2018-2019-2020-2021 ve 2022 yılları verilerini kullanarak panel data analizi yöntemi ile nakit dönüş süresinin finansal performansa etkisinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Yapılan analizler sonucunda nakit dönüş süresinin aktif karlılık ve öz sermaye karlılığı ile arasında anlamlı seviyede bir ilişki olmadığı, net kar marjı ile anlamlı ancak negatif bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Analiz edilen firmaların nakit dönüş süresi arttıkça stoklarının devrinde ve bununla birlikte de satışları sonucunda alacaklarını tahsil etmek konusunda sorunlar yaşar ve nakit çıkmazına girebilirler

Cash conversion cycle has positive or negative effects on the financial performance of companies. Its positive effect: We can consider that if we collect from customers early or on time and make late or on-due payments to suppliers, our cash need will decrease and, accordingly, our borrowing costs will decrease. Its negative effects are; If we make our customer collections later than the due date, cash will be needed for our supplier payments and raw material purchases, which will be a reason for debt. We can evaluate the negative impact as if we make customer collections on time and make supplier payments earlier than the due date, it will still cause the need for borrowing. Since companies with long cash conversion cycles have a long time to collect their receivables from their sales, in addition to having a high sales volume, they may incur high investment costs as a result of long-term collections and cause the company's profitability to decrease. In this study, it is aimed to determine the effect of cash conversion cycle on financial performance with the panel data analysis method, using the 2018-2019-2020-2021 and 2022 data of the companies listed in Borsa Istanbul. As a result of the analysis, it was concluded that there is no significant relationship between cash conversion cycle and return on assets and return on equity, and that there is a significant but negative relationship with net profit margin. As the cash conversion cycle of the analyzed companies increases, they may experience problems in the turnover of their stocks and, accordingly, in collecting their receivables as a result of their sales, and they may face a cash impasse.