Türkiye’de Eğitim Sektöründe Duygusal Emek İle İlgili Yapılan Çalışmalar ÜzerineBir İçerik Analizi

Abstract

Günümüzde, hizmet sektörünün işgücü piyasasındaki artan payı göz önüne alındığında duygusal emek kavramı önemi giderek artan bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır. Eğitim sektöründe önemli bir yere sahiptir. Bu araştırmanın amacı; duygusal emek üzerine yapılan lisansüstü tezleri ile bilimsel makalelerin mevcut durumlarını ve genel profillerini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda YÖK Ulusal Tez Merkezindenve ULAKBİM ile Dergiparkveri tabanından elde edilen ‘Türkiye’de duygusal emek’ konusunda 2012-2019 yılları arasındaki lisansüstü tezler ile makalelerden oluşan toplam 34 çalışma, betimseliçerik analizi yöntemi ile yorumlanmıştır. Söz konusu çalışmalardan elde edilen veriler, durum ve profillere ilişkin genel eğilimleri görebilmek adına belirli koşullara göre sınıflandırılarak ele alınmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS paket programından yararlanılmıştır. Analizler sonucunda; Türk eğitim sektöründe 2012 yılından bu yana yürütülen duygusal emek konusundaki çalışmaların sayısında, 2015 yılı itibariyle gözle görülür bir artış dikkatleri çekmektedir. Araştırmalarda kullanılan örneklemin büyük çoğunluğunun öğretmenlerden oluştuğu ve ortalama örneklem büyüklüğünün ise 424 olduğu saptanmıştır. Ayrıca duygusal emek kavramı, çoğunlukla tükenmişlik ve iş doyumu-iş tatmini değişkenleri ile ele alınarak araştırılmıştır. Dikkat çeken artışa rağmen ülkemizde konuyla ilgili yeterli sayıda çalışmanın olduğunu ifade etmek oldukça güçtür. Bu çalışma ile Türkiye’de eğitim sektöründe duygusal emeğe atfedilen öneme dair genel durumun ortaya konması ve konuya ilişkin gelişmekte olan uluslararası literatüre Türkiye örneklemiyle katkıda bulunulacağı düşünülmektedir.