Betonarme yapıların deprem güvenilirliklerinin hızlı değerlendirme yöntemleri ile karşılaştırılması

Abstract

Betonarme yapıların deprem öncesi ve/veya sonrası güvenirliklerinin belirlenmesi ve binaların yeniden kullanılma durumlarının bilinmesi can güvenliği ve deprem sonrası hayatın normale döndürülmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu amaçla, betonarme yapılarda rölöve çalışması, malzeme dayanımlarının belirlenmesi için karot alınması ve yapısal analiz gibi birçok detaylı incelemelerin yapılması gerekmektedir. Ancak, bu işlemler uzun sürmekte ve maliyeti artırmaktadır. Bu nedenlerle, deprem öncesi ve/veya sonrası yapıların durumlarının belirlenmesine yönelik çeşitli hızlı değerlendirme yöntemleri geliştirilmiştir. Bu tez çalışmasında, detaylı teknik analizi sonucunda "riskli bina" sınıfında olduğu belirlenen 6 katlı (bodrum ve zemin dahil) bir betonarme yapıdaki deprem öncesi hasarın belirlenmesi amacıyla farklı hızlı değerlendirme yöntemleri test edilmiştir. Kullanılan yöntemler Kanada Sismik Tarama, Japon Sismik İndeks, P25 Puanlama, Kolon ve Duvar İndeksleri ve Kapasite İndeksi Yöntemleridir. Test edilen tüm yöntemler yapının güvenirliliğinin düşük seviyede olduğunu doğrulamıştır. Elde edilen sonuçlar, hızlı değerlendirme yöntemlerinin, betonarme yapıların hasar tespitinde ve risklerinin belirlenmesinde uzun süreli ve maliyetli teknik analizlere kıyasla daha pratik şekilde ulaştırdığını göstermiştir. Mevcut hızlı değerlendirme yöntemlerinin kalibre edilerek bölgesel analizlerde efektif şekilde kullanılabileceği öngörülmektedir.

Determination of reliability of concrete buildings before and/or after earthquakes and identifying the condition of these buildings for re-use are of great importance from perspectives of life safety and normalisation of life after earthquakes. For this purpose, many detailed investigations such as relief work, core drilling for determination of strength of materials and structural analysis should be performed for concrete buildings. However, these studies are time consuming and costly. Therefore, various rapid assessment methods have been developed for determination of condition of buildings before and/or after earthquakes. In this study, some rapid assessment methods were tested to detect the damage in a concrete 6-floor building (basement and ground floor included) before an earthquake which is already classified as "risky building". The methods used in this study are Canadian Seismic Research, Japanese Seismic Index, P25 Scoring, Column and Wall Index and Capacity Index methods. All the methods tested confirmed that the reliability of the building was at low level. The results showed that rapid assessment methods are more practical in determination of damage and risk in concentrete buildings when compared with long-term and high-cost methods. It can be inferred that rapid assessment methods can be effectively used for local analysis by being calibrated.